Tối. Sài Gòn. Thành phố này đang chết dần. Người ta về. Trên những chuyến xe, trên những chuyến tàu. Họ chở theo bên mình sức sống của thành phố. Thành phố này đang chết dần. Đường thưa, chỗ đông thì dân tình thúc nhau mà chạy, họ cũng phải về, trên những chuyến tàu, trên những chuyến xe. Bụi mù lan tỏa khắp phố phường, nhà nhà đóng kín cửa, họ đi chơi Xuân. Người về, người ở. Thành phố này đang chết dần. Dưa được chưng ra đường bán đầy. Phong bao lì xì cũng thế. Mai cũng thế. Quần lót áo lót cũng thế. Thứ gì cũng đem ra bán được Tết nhất này. Người ta bị thúc bởi không khí nô nức - phải buộc sắm sửa bộ hành chơi xuân. Bách bộ ngoài phố ngoài xá, không khí trong lành thoáng đãng, khó có thể không móc hầu bao mua vài thứ gì đó. Đôi khi không cần, đôi khi không thiếu. Cầu gì, cầu cho nụ cười của mấy con mụ bán hàng đi theo mình suốt năm - chúng cười tươi quá, mặc cho mồ hôi chảy nhầy chảy nhụa trên hai gò má.
Sáng. Long Hải. Nắng lên rồi, tôi đạp xe ra Chợ Long Hải, vượt qua trăm ngã tư cột đèn, vượt qua bao hạt nắng dây dưa trên đầu. Tươi tắn quá, nhộn nhịp quá. Hoa này nhiêu hử em ? Cặp dưa nhiêu hả em ? Gò má em nhiêu hả em ? Ngắm nhìn cái thẹn cái thùng mà thấy, Xuân tươi Xuân đẹp biết dường nào.
Tối đong đưa. Phố xá hàng đèn mắc võng quây nhau trong gió, trong bụi. Nhiều nhà dong cờ. Màu đỏ lóe mắt người đi, kẻ ở. Đồ ăn vứt đầy tủ lạnh. Dọn dẹp nhà cửa, nằm chèo queo ưỡn bụng và chuẩn bị đón năm mới vào lòng. Chẳng cũng khoái ru ?
Chủ Nhật, 30 tháng 1, 2011
Thứ Sáu, 28 tháng 1, 2011
Millenium Mambo
Xem cảnh em ấy đi dọc cái đường hầm tỏa màu xanh biêng biếc nhập nhòa ấy mà phát rùng mình. Âm nhạc phiêu diêu. Em nhả thuốc, tóc trôi bồng bềnh, thi thoảng quay lại nhìn, thi thoảng quơ quào tay lên không trung, cái cách em ấy đọc "Again and again" (Baba FuFu gì đó) nghe thương dễ sợ. Ồ em, sao em cứ quay lại nhìn hoài vậy ? Em nhìn vào đâu ? Em tìm kiếm gì ở chốn nào ? Màu xanh như nuốt chửng em, có phải thế không ? Đường hầm như nuốt chửng em, có phải vậy không ? Nó hình như là vô tận. Nhưng rồi có lẽ em cũng thoát được khỏi nó, có lẽ thế, em nhỉ ? Em nhảy từng bậc xuống cầu thang, máy quay đứng lại.
Đấy, Millenium Mambo của Hầu Hiếu Hiền bắt đầu thế ấy. Một mở đầu tuyệt vời, một mở đầu không thể nào gợi hơn. Cái cách tựu trung lại toàn bộ tính chất của bộ phim chỉ với vài đôi phút khiến toàn bộ bộ phim hiện diên như một cách phục hiện cuộc đời em ấy. Lời trần thuật chối bỏ chính mình. Gọi nhân vật Vicky là 'she - cô ấy'. Có lẽ cô muốn quên đi một thời đã mất. Hay lẽ chăng, cô đang nhìn lại cuộc đời của mình qua một tấm gương.
Những khuôn hình tràn ngập màu xanh. Và những con người đang nhảy múa chơi bời ấy, họ bị chúng che mất, họ chỉ còn là những cái bóng hữu hình, lập lờ. Hãy xem cảnh Hao Hao hun hít Vicky, anh xuất hiện trong căn phòng, bị một màu xanh che lấp. Anh vận áo sẫm màu, dường như càng khiến anh lún sâu hơn vào nó. Hao Hao là một nhân vật bất lực, một kẻ nhu nhược và chối bỏ sự vươn lên để sống, để làm chính bản thân mình. Đàn ông trong phim là thế đấy, họ đều chạy trốn khỏi bản thân, khỏi hoàn cảnh, họ yếu đuối. Họ vô vọng. Vicky thì khác, ngay cùng trong cảnh đó, cô mặc áo lót trắng tinh, cô hút thuốc, cô vận áo khóac đỏ, cô cầm cốc nước đỏ, cô nổi bật hẳn lên. Cô muốn sống. Cô muốn làm chính mình. Cô muốn nổi loạn, nhưng cái cách mà cô nổi loạn lại làm cho cô dính sâu hơn vào ngõ tối. Cô chạy trốn Hao Hao, nhưng 'she always came came back'. Cô đến nhà Jack, nhưng Jack lại chạy trốn khỏi chính mình - đến tận Nhật Bản. Cô tìm Jack, nhưng vô vọng, Yubari đầy tuyết. Cô nghĩ rằng, Hao Hao chỉ như một người tuyết, mặt trời lên, sẽ tan mất. Sự vận động của phim là sự vận động của riêng cô, sự vận động của phái nữ. Đàn ông nhu nhược. Cô mạnh mẽ, nhưng rồi liệu cô có thoát khỏi cái đường hầm đầy đèn xanh đó. Tôi phải tự hỏi, liệu cái cách trần thuật theo góc nhìn thứ ba ấy có phải để nói lên rằng, đó là một quá khứ đã mất, đó không còn là tôi lúc này - hay là chỉ để nói lên rằng, tôi đã đánh mất bản thân mình. Và cái kết nữa, máy tĩnh, long take, đường tuyết như dài vô tận, một vài con chim đen vỗ cánh và bay lên, một vài con sóc nhảy trượt. Cánh cổng. Điều đó có nghĩa lý gì cơ chứ. Tôi thích sự lạc quan, và thiên niên kỷ mới có lẽ là một điều khởi nguồn cho sự lạc quan đó.
Giới trẻ phóng túng sa đọa với những hành trình mệt mỏi. Có vẻ như họ bị lạc giữa cái vòng quay để đi tìm chính mình. Tại sao Hầu Hiếu Hiền lại cho nhân vật phục hiện về giới trẻ - một lứa tuổi mà đáng lẽ phải sinh động nhất, sống nhất; nhưng nay lại u uẩn bế tắc. Ông hoài niệm và nuối tiếc về một quá khứ cũ kỹ - một tâm hồn tươi mới. Sự giao đãi giữa phong cách và chủ đề khiến cho dường như câu chuyện nhuốm màu một nỗi buồn, không phải chỉ là nỗi buồn về cái cách mà giới trẻ lạc lối, đó là nỗi buồn về cái cách mà quá khứ và hiện tại (lẫn tương lai) như hòa vào nhau nhanh chóng - nhanh đến nỗi nó thúc con người đi trong miễn cưỡng trước sức ép thời cuộc. Này Thư Kỳ, sao đôi lúc em kể chuyện trước khi nó bắt đầu, sao đôi lúc em kể song song. Sao đôi lúc em im bặt ? Sao thế hả em ?
Đây không là một bộ phim dễ dàng để thấu triệt. Tôi cũng nghĩ rằng muốn hiểu được nó, vài ba lần xem cũng bỏ công. Tôi chỉ mới xem một lần. Phim cảm giác quá mức. Chả có gì xảy ra ngoài những công chuyện hằng ngày của những con người trẻ tuổi. Câu chuyện cá nhân phảng phất đâu đó nỗi buồn của cả một thế hệ. Một thiên niên kỉ mới bắt đầu. Tôi như lạc vào bên trong bộ phim. Tôi thích màu xanh của phim. Tôi thích cả cái cách ép nhân vật vào bên trong khuôn hình, bức bối, ngột ngạt, và cái cách ông cho nhân vật điều khiển thời gian của chính họ- long take dài lê thê, làm não nề mệt mỏi thêm bầu không khí vốn đã ngột ngạt từ ma túy, từ khói thuốc, từ âm nhạc, và từ sâu thẳm bên trong nhân vật nữa.
Phim tự nhiên và trong suốt - mọi chuyện diễn ra như nó vốn phải thế, không màu mè kiểu cách, không lên án hay răng dạy giáo điều. Tôi muốn yêu luôn các nhân vật, tôi thích hành động của họ. Tôi yêu cái cách Hao Hao đi tìm và van nài Vicky. Cái cách mà cô ấy từ chối, cái vẻ mặt của Hao Hao, cái vẻ mặt của những người bảo kê.
Tôi sẽ xem lại Millenium Mambo lần thứ hai, lần thứ ba, và có lẽ sẽ nhiều hơn thế nữa. Tôi sẽ xem lại hàng chục lần những giây phút đầu tiên ấy, khi mà em nhả thuốc, khi mà em quay lại nhìn, khi mà em quơ quào tay lên không trung.
Và tôi sẽ nói, "Baba FuFu" (Again and Again).
Chủ Nhật, 23 tháng 1, 2011
Xuân
Kìa Xuân đang về. Lại một cái Tết đi qua. Hãy lắng nghe âm thanh trong lòng. Phải sống! Phải sống cho ra giá trị cuộc sống con người, dù cho thế nào đi nữa...
-Nguyễn Huy Thiệp-
Xuân chớm đến. Vướn người ra và bạn sẽ thấy mọi nguồn cơn gió xuân vỗ ồ oạp vào người. Từng hơi thở lập lờ lưỡn lẹo, từng hạt bụi vướn lại chân mây.
Ừ thì rồi Xuân cũng phải đến chứ, vượt bao cửa đày cửa ải của thời gian. Dạo này trời lạnh, sáng sớm đi ra đường thấy mù sương, chung quanh xám xịt, hay tại cái mặt trời đỏ lòm chắn ngưỡng trên cao đó khiến ta mất hồn mất vía. Có lẽ vậy, có lẽ không. Bật một bản nhạc của Can - một band nhạc lụm lặt từ Rừng Na Uy của Trần Anh Hùng - thấy tê tái cả người và muốn chạy ngay ra ngoài đường mà thét lớn
She brings the rain, it feels like spring,
- có thể thét đi thét lại vài lần. Lẽ dĩ nhiên, không còn chỉ là một cảm giác về mùa xuân nữa. Đó là một mùa xuân chính cống đang hiện diện nơi đây.
Cũng có lẽ vì thế mà sáng nay, dường như cái sự ấp ủ từ lâu của ông trời nay đã vỡ òa. Trời Sài Gòn lắt rắt mưa xuân. Bầu không khí thoáng đãng. Mưa nhỏ thôi. Nhưng mưa. Dù chỉ một chút thôi. Rồi tắt.
Mưa, Nguyễn Huy Thiệp đã từng viết : Cuộc sống cơ bản là buồn, phải thế không ?
Cái truyện ngắn ấy tên là mưa. Nhớ mưa, nhớ những cảnh làm tình trong Rừng Na Uy.
Mở 'Mùa hè chiều thẳng đứng' ra xem. Không tài nào xem trọn vẹn bộ phim (tôi nghĩ xem một lần là quá đủ), bật cảnh Trần Nữ Yên Khê nhún nhẩy trong tiếng nhạc của Velvet Underground và The Married Monk. Ui chao. Ấy, cái bài Tell her Tell her ấy, cô lắc thật điệu nghệ, thật gợi cảm. Tôi xuýt xoa mái tóc. Cộng thêm cái hậu cảnh chung quanh. Khó có thễ cưỡng lại được sức hút đó.
Hết ngày, vận Day is Done - Nick Drake.
When the day is done
Down to earth then sinks the sun
Along with everything that was lost and won
When the day is done.
Mọi thứ rồi cũng sẽ mất, có đúng vậy không. Ừ thì Xuân đang đến đấy. Có cần thưởng ngoạn nó cho đến cùng, như tuổi trẻ, ừ thì phải sống! phải sống cho ra giá trị cuộc sống con người, dù cho thế nào đi nữa...
-Nguyễn Huy Thiệp-
Xuân chớm đến. Vướn người ra và bạn sẽ thấy mọi nguồn cơn gió xuân vỗ ồ oạp vào người. Từng hơi thở lập lờ lưỡn lẹo, từng hạt bụi vướn lại chân mây.
Ừ thì rồi Xuân cũng phải đến chứ, vượt bao cửa đày cửa ải của thời gian. Dạo này trời lạnh, sáng sớm đi ra đường thấy mù sương, chung quanh xám xịt, hay tại cái mặt trời đỏ lòm chắn ngưỡng trên cao đó khiến ta mất hồn mất vía. Có lẽ vậy, có lẽ không. Bật một bản nhạc của Can - một band nhạc lụm lặt từ Rừng Na Uy của Trần Anh Hùng - thấy tê tái cả người và muốn chạy ngay ra ngoài đường mà thét lớn
She brings the rain, it feels like spring,
- có thể thét đi thét lại vài lần. Lẽ dĩ nhiên, không còn chỉ là một cảm giác về mùa xuân nữa. Đó là một mùa xuân chính cống đang hiện diện nơi đây.
Cũng có lẽ vì thế mà sáng nay, dường như cái sự ấp ủ từ lâu của ông trời nay đã vỡ òa. Trời Sài Gòn lắt rắt mưa xuân. Bầu không khí thoáng đãng. Mưa nhỏ thôi. Nhưng mưa. Dù chỉ một chút thôi. Rồi tắt.
Mưa, Nguyễn Huy Thiệp đã từng viết : Cuộc sống cơ bản là buồn, phải thế không ?
Cái truyện ngắn ấy tên là mưa. Nhớ mưa, nhớ những cảnh làm tình trong Rừng Na Uy.
Mở 'Mùa hè chiều thẳng đứng' ra xem. Không tài nào xem trọn vẹn bộ phim (tôi nghĩ xem một lần là quá đủ), bật cảnh Trần Nữ Yên Khê nhún nhẩy trong tiếng nhạc của Velvet Underground và The Married Monk. Ui chao. Ấy, cái bài Tell her Tell her ấy, cô lắc thật điệu nghệ, thật gợi cảm. Tôi xuýt xoa mái tóc. Cộng thêm cái hậu cảnh chung quanh. Khó có thễ cưỡng lại được sức hút đó.
Hết ngày, vận Day is Done - Nick Drake.
When the day is done
Down to earth then sinks the sun
Along with everything that was lost and won
When the day is done.
Mọi thứ rồi cũng sẽ mất, có đúng vậy không. Ừ thì Xuân đang đến đấy. Có cần thưởng ngoạn nó cho đến cùng, như tuổi trẻ, ừ thì phải sống! phải sống cho ra giá trị cuộc sống con người, dù cho thế nào đi nữa...
Thứ Bảy, 15 tháng 1, 2011
Thứ Tư, 5 tháng 1, 2011
The Hole, The Remains of the Days, Memento, CĐBT, Up
July 30, 2010 : The Hole
Phim thứ hai của Thái Minh Lượng mà tôi xem được.
Có một cảm giác chung sau khi xem hai phim của ông này, đó là sự cứng và tê hết cả người.
Đó là sự tĩnh : cái tĩnh trong từng khuôn hình - với những cú fixed máy (mặc dù đã thấy vài khuôn hình động trong nì - hay mình hoa mắt nhỉ), cái tĩnh trong tiết tấu, đạt đến mức mà nó như đang lê mình chậm rãi soi mói bên trong từng nhân vật.
Xem phim mà như nhìn thấy chính bản thân con người trong đó. Nó có một cái gi đó, xuyên qua cái lỗ thủng trên sàn, như một chiếc ống nội soi - sự cô đơn của nhân vật.
Ừ đúng, họ cô đơn, hay bị cô lập với cuộc sống bên ngoài, người đàn ông tìm đến con mèo. Người đàn bà tìm đến những mảnh giấy, chùi mình, chà mình, những khoảnh khắc dục vọng, và cả những bài ca.
Đó là tính ảo - là việc cô gái trong những cảnh ca nhạc đối với cô gái dưới lầu. Cũng giống như trường hợp một người ba vai trong I Dont Want To Sleep Alone vậy. Điều đó thể hiện những ham muốn và khát vọng, bị đè nén (bởi những tiếng mưa rơi, bởi cô đơn, bởi bệnh dịch, hay là một thứ gì khác ?), chuyển hóa thành.
Thái Minh Lượng như đang dồn nén nhân vật. Qua tiếng mưa rơi không ngơi nghỉ, qua tiếng động đậy của con người, qua cả sự giai tiếp dành cho nhau, qua cả sự im lặng với cái tiếng tạp âm dai dẳng, qua cả hình ảnh nước dân lên và rỉ xuống từng chút một. Chúng, mọi thứ đang giam cầm nhân vật trong cái cô đơn bức bối đáng sợ của chính mình. Chỉ chờ cho khán giả soi mói sự chuyển động của nó.
Và những hình ảnh. Ấn tượng.
Cũng như I Dont Want To Sleep Alone, hai con người cuối cùng lại đến với nhau qua một sự bộc phá. Ở phim này, đó là khi cô gái đau đớn trong căn bệnh, đó là khi chàng trai đập những tiếng đinh tai nhứt óc vào cái lỗ dưới sàn. Ở phim trước, đó là sự làm tình trong khói độc.
Cuối phim, hay người nắm tay nhau cùng hát. Cũng như I Dont Want To Sleep Alone, ba người nắm tay nhau và trôi trên dòng sông lững lờ.
Không thích bằng I Dont Want To Sleep Alone. Nhưng có một cái gì đó nặng nề hơn, đau óc hơn.
May mắn là có những màn ca kịch, nếu không thì ngủ mất rồi =))
Lít Cafe chiếu phim này hôm nay, hầu hết khán giả đều bỏ về sau vài chục phút đầu. Nhớ đến câu nói của Thái Minh Lượng : “Khi xem phim tôi nếu bạn ra về xin hãy giữ trật tự để những người còn lại ngủ.”
September 29, 2010 : The Remains of the Days
Phỏng theo tiểu thuyết của Kazuo Ishiguro (tác gia này được biết đến ở VN qua bản dịch Mãi đừng xa tôi của Trần Tiễn Cao Đăng).
Điện ảnh, có ngôn ngữ của riêng nó. Những câu chữ được chuyển hóa thành một bộ phim đầy rẫy sự bức bối. Cái bầu không khí , nặng nề, ngột ngạt, bối cảnh - một tòa lâu đài mang tên Darlington tận nước Anh xa xôi. Và những nhân vật ấy, những nhà chính trị đầy quyền thế, những chức trách quan trọng nhà nước, bàn tán chuyện đại sự. Trước chiến tranh TG thứ 2. Trong CTTG2. Hậu chiến. Những mảnh vụn lịch sử được vịn vào khéo léo, qua những buổi gặp mặt hoành tráng và nghiêm trọng đến toát mồ hôi.
Nhưng thật ra, phim không nhằm kể về một quá trình lịch sử. Nó chỉ là điểm tựa để kể về nhân vật chính : Stevens con, quản gia của lâu đài Darlington. Có lẽ Miss Kenton (và cả Stevens Cha) cũng là một sự hiện hữu khá quan trọng trong phim. Như một kết nối giữa cái bề mặt phẳng lì và cái bên trong vẫn còn tình cảm của Stevens. Nhưng Stevens có chối bỏ cái tình cảm đó không ? Có lẽ thế ? Có lẽ trong cái phút giây mà Kenton dồn ông đến tận chân tường - ông chợt tỉnh. Cái sự thức tỉnh đầy bất ngờ, ngoài sự mong muốn của ông. Rồi lại như cũ. Ông cố thoát, nhưng có cái gì đó ngăn ông lại.
Dĩ nhiên tôi vẫn coi Hopkins là một diễn viên có những vai diễn đáng sợ, xét về cả khuôn mặt lẫn cái tâm tính bên trong. Một cái gì đó đa chiều, và cô độc.
Tiết tấu chậm rãi như tờ, nó soi sâu vào hành trình của những con người mà người ta gọi là giúp việc, quản gia, hay này nọ này nọ - những con người yếu thế phục vụ cho những nhân vật quyền lực hơn. Sự nặng nề giữa cái mối quan hệ, trong đó có tình yêu, và tình cha con. Nhưng những tình cảm đó được dấu nhòa bởi tính nghiêm trọng và quy củ của bản chất công việc được giao cho họ. Tính lịch sử trong một thời kỳ đầy biến động cũng góp phần nâng lên sự nặng nề trong bộ phim.
Phim lai ghép giữa hai tuyến thời gian, thoạt trông không có vẻ nhuần nhuyễn lắm. Nhưng sự hay ho của nó là câu chuyện được kể và tiếp diễn cả trong hai tuyết thời gian - và được nhấn nhá qua thoại phim. Nói cách khác, tính giản lược của tuyến thời gian quá khứ được thể hiện trong tuyến thời gian hiện tại. Và nó làm cho ta thấy ngân lên một sự hẫng, như tiếc nuối - và ta rõ là tiếc nuối cho một sự ám ảnh đầy tính mỉa mai của cái mối nối là công việc của Stevens, và chính bản thân ông ta. - Là gì ? Liệu cái sự lạnh lùng ấy chỉ là một bức tường để giam hãm ông ta với một sự thật, một tuyến thời gian thật đang hiện hữu bên ngoài đấy (nơi đó có ong bướm và cả cá), và nó chỉ để phục vụ cho một ám ảnh, cho một chuyến du hành trong bề mặt của công việc. Một mặt thì đầy vẻ tự hào, nhưng chỉ là sự cô đơn, và sự trống rỗng trong con người ông ta, là một sự phục tùng mang cái hảo danh là tuyệt vời - cho những kẻ mang địa vị cao quý hơn.
Cuối phim, con chim bồ câu lạc vào căn phòng nơi xưa kia đã có những buổi họp mặt quan trọng của TG. Nó mắc kẹt. Và khi cánh cửa sổ mở ra, nó bay vào chân trời lạc quan nhất. Máy quay từ bên ngoài cánh cửa sổ, Stevens đứng đó - với ánh mắt như nhìn vào vô tận. Và ông đóng cửa lại. Cuối cùng thì ông vẫn mắc kẹt. Mắc kẹt mãi mãi. Tự do, hay không tự do ?
Chuyển động máy cuối cùng như một con chim, tung cánh bay xa dần ra khỏi tòa lâu đài. Có lẽ, nó mang hàm ý cho một ham muốn giải thoát, tự do. Thoát khỏi sự bức bối trong những bức tường vô hồn. Dù gì, ông vẫn cô đơn, bây giờ là trong chính ông. Có lẽ có cả sự thất vọng vì ông không dám hoàn toàn thức tỉnh trong cái đêm đó. Có lẽ ông thất vọng khi chính ông không dám liều mạng (như Kenton hay cô gái kia).
Để rồi cái giá của nó là sự vận động của thời gian đã tồn đọng ngay trong chính bản thân ông. Bức bối, và không còn lối thoát.
October 17, 2010 : Memento
"I have to believe in a world outside my own mind. I have to believe that my actions still have meaning, even if I can't remember them. I have to believe that when my eyes are closed, the world's still there. Do I believe the world's still there? Is it still out there?... Yeah. We all need mirrors to remind ourselves who we are. I'm no different. "
Memento, 2001, Nolan.
Phim chơi lạ, tạo ra một quy luật riêng trong trật tự thời gian và cấu trúc câu chuyện. Có hai tuyến thời gian chạy trong phim, một xuôi, một ngược, một màu, một đen. Rồi đụng nhau tại một mắc xích nào đó. Hiệu quả của nó : thách thức khán giả, buộc họ phải phá bỏ cách lập luận theo một hướng thông thường và kinh nghiệm sẵn có, điều chỉnh - tiếp nhận cách chơi của đạo diễn, và chính khán giả sẽ thâm nhập vào cuộc chơi đó, là người chơi, và cảm giác thỏa mãn khi thắng cuộc là điều không thể chối bỏ ; tạo nên sự mơ hồ, như một dẫn chứng cho căn bệnh mất trí nhớ tạm thời của nhân vật, tránh né đưa ra một sự trả lời hoàn hảo.
Hai kiểu màu khác nhau, như một khối rubik, như một trò xếp hình, xen kẽ đầy lý thú, hay cũng như một chiếc chìa khóa ẩn mình, giúp phân biệt rạch ròi giữa hai tuyến thời gian. Sự nhập nhằng càng hướng ta đến trạng thái mờ mịt của nhân vật.
Ký ức và sự mỏng manh của nó. Cuộc đời và khả năng đánh mất chính mình trong vòng xoáy vô tận. Liệu nó có phải chỉ là một ảnh ảo không người lái?
October 23, 2010 : Cánh đồng Bất Tận
Tối nay dư tiền, trăng thanh gió mát, chạy ra HTK mua một box Bergman về ngâm cứu lâu dài. Hi vọng sẽ biết thêm nhiều bài học điện ảnh hay ho.
Xong, gió xuôi chiều khiến tôi lang bang đến Megastar HV, ừ thì đi lên xem thử ‘Cánh đồng bất tận’ rầm rộ bấy lâu xem sao. Bấm bụng tốn tiền mua một vé ở một hàng ghế thứ 5 từ màn hình đếm lên, hi vọng không quá gần để con mắt lem nhem này đủ đô thưởng ngoạn tác phẩm. Tổ cha cái gói bắp rang vẫn với cái giá kinh hồn 42 nghìn. Im lặng chờ máy chiếu chạy phim. Trễ 15 phút.
Khiếp, ‘cánh đồng bất tận’ mà xem cứ như ‘chơi vơi’. Điều đó quả là không nên. Lí do là mọi thứ chỉ là nửa vời, nói dân dã là nửa nạc nữa mỡ, không ra đâu vào đâu cả. Cảm xúc nửa vời, chúng ta không mấy đồng cảm được với nhân vật vốn bộc lộ những nỗi đau khổ xót xa gì đó chỉ qua thoại. Thoại dông dài, thoại kể lể, thoại miêu tả xót xa. Nhưng rần rần đó chỉ là những cảnh rời rạc, những cảnh mang chức năng tả hời hời bên ngoài là chính, cưỡi ngựa xem hoa thì được, nhưng để gợi xúc cảm thì chả ra ngô ra khoai chi cả.
Tôi hỏi, khiếp, tại sao trong truyện hay đến thế, khi ra phim lại quắn nó vào thoại, vào những hành động chả hiểu bắt nguồn từ đâu, chả hiểu diễn biến tâm lý thế nào cả, chả hiểu tác dụng gì, chả hiểu gì cả. Giống như một chùm phim ngắn, khi dựng phim thì trông ngay thẳng đấy, nhưng mạch phim chạy bên trong không thật sự chặt chẽ, không hoàn chỉnh tí nào.
Tôi hỏi, bất tận ở chỗ nào khi có vẻ như các nhân vật như đang dậm giò tại chỗ bước đều và chỉ chỏ vào nhau, tung hô rằng chúng ta khổ, chúng ta đau, chúng ta buồn, chúng ta tủi, hời hợt và khó tin.
Tôi hỏi, cái thứ âm nhạc gì đang được sử dụng trong phim thế này ? Sao lại quá đà, sao lại lạm dụng ? Nó có thật sự phù hợp cho phim, hay chỉ để màu mè che đựng cho một thứ cảm xúc giả dối, chưa tới ?
Tôi hỏi, tại sao mọi thứ đều có vẻ duy mỹ quá như thế, từ những cảnh trăng thanh gió mát, những con tàu, những vật dụng xung quanh, những phục trang, chúng chỉn chu quá, chúng làm ta hoa mắt quá. Đôi lúc, chúng Tây quá độ. Những chuyển động máy cầu kỳ vô bổ và lạm dụng. À không, chúng rất giản đơn đấy chứ, toàn trung cảnh, toàn để nền cho nv tự diễn, thì đột nhiên chúng trở thành một thứ gì đó cầu kỳ quái dị, không nhằm đạt nên một vai trò gì cả.
Tôi hỏi, không khí, phong cách chủ đạo của phim là gì ? Hay là không gì cả. Nó không có một bầu không khí nào đáng kể để minh họa cho những hình ảnh, những cảnh quay thi nhau chạy trong phim, không biết điểm đến, không rõ điểm đi, chỉ có con đường chạy bất tận, lạc nhịp.
Tôi hỏi, và tại sao phim lại chán như thế ?
Có lẽ, vì sự tình, là chuyển thể quá giống nguyên tác. Đến nỗi phim dường như chỉ là một bức vẽ lem nhem màu minh họa cho những câu chữ trong truyện. Không có sáng tạo, không có góc nhìn tác phẩm cụ thể, không có hướng đi riêng cho mình trong việc truyền tải tác phẩm. Vì thế, thay vì hùa nhau vào rạp xem một thứ tranh vẽ nhạt toẹt như thế, thì thà ở nhà đắm mình vào những câu chữ của NNT có còn hơn không.
Tôi đọc truyện ngắn ‘cánh đồng bất tận’ vào năm lớp 9, khi đó, tôi cảm thấy hơi shock, văn gì mà lạ thế, câu chuyện thô ráp đến thế, hiện thực đến thê, đau đớn đến thế mà nhìn ra vẫn đẹp, vẫn có nét gì đó tưng tửng, vô tư, như cười đùa vào chính nỗi đau con người, như cười đùa vào chính cuộc đời vốn còn chứa nhiều xót xa.
Tôi nghĩ đạo diễn đã không thể nào truyền tải được những thứ đó vào phim. Phim đau hời hợt, buồn hời hợt, cay hời hợt, cảm xúc hời hợt. Muốn lấy đi nước mắt khán giả hoặc đem đến cho họ sự sợ hãi kinh tởm, không dễ, và phim cũng không làm được. Cái kết định đem hi vọng đến, với cánh đồng lúa xanh rì, lại là một sự rẽ ngoặc không thành công - dở hơi, không thuyết phục, chung quy cũng vì cái sự hời hợt đó.
Tôi nghĩ, chỉ cho riêng tôi thôi, phim là một thất bại.
November 9, 2010 : Up
Có lẽ, tôi mang trong mình một cái định kiến rằng 'Phim của Pixar là những phim họat hình mang tính giả tạo' khá lâu. Những kẻ bị nó hấp dẫn họa chăng chỉ là những kẻ bị huyễn hoặc bới tính 'diễn' của nó. Nói cách khác, chúng không hề nhuần nhuyễn trong việc bới móc ra một triết lý nào đó mà đem ép mình vào thế giới của trẻ con. Chúng quá pretentious, vậy thôi.
Bởi thế, xem phim nào của Pixar, tôi đều thấy một sự khô khan cứng nhắc trong nội dung và cả cách thể hiện.
Tuy nhiên, có lẽ đó là một ý kiến nhỏ hẹp của riêng tôi. Và dĩ nhiên làm thế nào để đánh giá một thứ gì đó cho đúng đắn khi trong đầu đã thù hình một định kiến nào đó.
Xem Up, tôi có một cảm giác khác hơn. Có người bảo nó sến, nhưng tôi bảo nó giản đơn. Và sự giản đơn đó khiến tôi rung động. Đó là một câu chuyện với những mối quan hệ rất lý thú, tuy còn chưa sắc sảo cho lắm. Nó người hơn, nó nhộn nhịp hơn rất nhiều. Với một tình huống khơi mào là căn nhà với những quả bóng bay đủ màu vượt gió vượt mây đến 'Thiên Đường đã mất', từ đó câu chuyện dâng lên bởi sự hòa mình vào nhau của những kẻ tưởng chừng như xa lạ và mâu thuẫn. Một ông già với một đứa trẻ, một con chó săn chim và một con chim quý hiếm, một sự ngưỡng một và một sự thất vọng ngay sau đó. Đó là những đối cực xoay vòng, khắc chế nhau, nhưng để hòa hợp cho nhau. Đó là một vòng lặp ẩn mình.
Tại sao lại thế. Dường như cái tuổi già với quãng đời quá ư là đầy khát vọng đã khiến ông lão nay muốn quay lại, đi tìm lấy thời gian đã mất, đi tìm lấy cái hạnh phúc đã dường như bị ông quên lãng một thời gian quá dài. Đứa trẻ cô đơn cũng đi tìm cho mình một hạnh phúc bằng những huy hiệu thám hiểm treo đấy trên áo, con chó vốn quên mình có một người chủ và dấn thân theo một ông già xa lạ, con chim bay đi như tìm lấy tự do (hay những thanh chocolate quyến rũ) để rồi những đứa con, những mầm xanh mới có thể đoàn tụ qua bao khó khăn giang khổ.
Có lẽ, bộ phim là một nỗi ám ảnh về con đường đi đến hạnh phúc của riêng mỗi cá nhân, của mỗi con người.
Tuy nhiên, hạnh phúc trong sự vị kỷ cá nhân chỉ là những thứ quá vãng và đơn lẻ. Sự hòa hợp là điều mà chúng ta muốn nói đến. Có nhau, bên nhau, đó mới là hạnh phúc đích thực, có thế chăng ?
Và còn đó những điều chưa nói hết, những bất hòa giữa các thế hệ, những bất hòa giữa một thế giới của con người với cái bên trong và một thế giới mới giữa những cái phát triển vượt bậc bên ngoài. Những giá trị ảo và thực ẩn chứa một sự hoài niệm, một sự níu kéo. Những ám ảnh về một chân lý ảo tưởng nào đó trong sự nhất quán vâng dạ một cách ngu ngốc của số đông.
Tuy nhiên, cũng đồng nhất với chủ đề của phim, sự hòa hợp có lẽ là hướng giải quyết mâu thuẫn tốt đẹp nhất.
Tôi vẫn thích đoạn tua vòng cuộc đời ông lão, với những hình thức đối cực rất ư dễ thương và cảm động. Tinh tế đến độ nào mới có thể làm ra những thước phim như thế.
Góp nhặt lại bài từ Facebook.
Phim thứ hai của Thái Minh Lượng mà tôi xem được.
Có một cảm giác chung sau khi xem hai phim của ông này, đó là sự cứng và tê hết cả người.
Đó là sự tĩnh : cái tĩnh trong từng khuôn hình - với những cú fixed máy (mặc dù đã thấy vài khuôn hình động trong nì - hay mình hoa mắt nhỉ), cái tĩnh trong tiết tấu, đạt đến mức mà nó như đang lê mình chậm rãi soi mói bên trong từng nhân vật.
Xem phim mà như nhìn thấy chính bản thân con người trong đó. Nó có một cái gi đó, xuyên qua cái lỗ thủng trên sàn, như một chiếc ống nội soi - sự cô đơn của nhân vật.
Ừ đúng, họ cô đơn, hay bị cô lập với cuộc sống bên ngoài, người đàn ông tìm đến con mèo. Người đàn bà tìm đến những mảnh giấy, chùi mình, chà mình, những khoảnh khắc dục vọng, và cả những bài ca.
Đó là tính ảo - là việc cô gái trong những cảnh ca nhạc đối với cô gái dưới lầu. Cũng giống như trường hợp một người ba vai trong I Dont Want To Sleep Alone vậy. Điều đó thể hiện những ham muốn và khát vọng, bị đè nén (bởi những tiếng mưa rơi, bởi cô đơn, bởi bệnh dịch, hay là một thứ gì khác ?), chuyển hóa thành.
Thái Minh Lượng như đang dồn nén nhân vật. Qua tiếng mưa rơi không ngơi nghỉ, qua tiếng động đậy của con người, qua cả sự giai tiếp dành cho nhau, qua cả sự im lặng với cái tiếng tạp âm dai dẳng, qua cả hình ảnh nước dân lên và rỉ xuống từng chút một. Chúng, mọi thứ đang giam cầm nhân vật trong cái cô đơn bức bối đáng sợ của chính mình. Chỉ chờ cho khán giả soi mói sự chuyển động của nó.
Và những hình ảnh. Ấn tượng.
Cũng như I Dont Want To Sleep Alone, hai con người cuối cùng lại đến với nhau qua một sự bộc phá. Ở phim này, đó là khi cô gái đau đớn trong căn bệnh, đó là khi chàng trai đập những tiếng đinh tai nhứt óc vào cái lỗ dưới sàn. Ở phim trước, đó là sự làm tình trong khói độc.
Cuối phim, hay người nắm tay nhau cùng hát. Cũng như I Dont Want To Sleep Alone, ba người nắm tay nhau và trôi trên dòng sông lững lờ.
Không thích bằng I Dont Want To Sleep Alone. Nhưng có một cái gì đó nặng nề hơn, đau óc hơn.
May mắn là có những màn ca kịch, nếu không thì ngủ mất rồi =))
Lít Cafe chiếu phim này hôm nay, hầu hết khán giả đều bỏ về sau vài chục phút đầu. Nhớ đến câu nói của Thái Minh Lượng : “Khi xem phim tôi nếu bạn ra về xin hãy giữ trật tự để những người còn lại ngủ.”
September 29, 2010 : The Remains of the Days
Phỏng theo tiểu thuyết của Kazuo Ishiguro (tác gia này được biết đến ở VN qua bản dịch Mãi đừng xa tôi của Trần Tiễn Cao Đăng).
Điện ảnh, có ngôn ngữ của riêng nó. Những câu chữ được chuyển hóa thành một bộ phim đầy rẫy sự bức bối. Cái bầu không khí , nặng nề, ngột ngạt, bối cảnh - một tòa lâu đài mang tên Darlington tận nước Anh xa xôi. Và những nhân vật ấy, những nhà chính trị đầy quyền thế, những chức trách quan trọng nhà nước, bàn tán chuyện đại sự. Trước chiến tranh TG thứ 2. Trong CTTG2. Hậu chiến. Những mảnh vụn lịch sử được vịn vào khéo léo, qua những buổi gặp mặt hoành tráng và nghiêm trọng đến toát mồ hôi.
Nhưng thật ra, phim không nhằm kể về một quá trình lịch sử. Nó chỉ là điểm tựa để kể về nhân vật chính : Stevens con, quản gia của lâu đài Darlington. Có lẽ Miss Kenton (và cả Stevens Cha) cũng là một sự hiện hữu khá quan trọng trong phim. Như một kết nối giữa cái bề mặt phẳng lì và cái bên trong vẫn còn tình cảm của Stevens. Nhưng Stevens có chối bỏ cái tình cảm đó không ? Có lẽ thế ? Có lẽ trong cái phút giây mà Kenton dồn ông đến tận chân tường - ông chợt tỉnh. Cái sự thức tỉnh đầy bất ngờ, ngoài sự mong muốn của ông. Rồi lại như cũ. Ông cố thoát, nhưng có cái gì đó ngăn ông lại.
Dĩ nhiên tôi vẫn coi Hopkins là một diễn viên có những vai diễn đáng sợ, xét về cả khuôn mặt lẫn cái tâm tính bên trong. Một cái gì đó đa chiều, và cô độc.
Tiết tấu chậm rãi như tờ, nó soi sâu vào hành trình của những con người mà người ta gọi là giúp việc, quản gia, hay này nọ này nọ - những con người yếu thế phục vụ cho những nhân vật quyền lực hơn. Sự nặng nề giữa cái mối quan hệ, trong đó có tình yêu, và tình cha con. Nhưng những tình cảm đó được dấu nhòa bởi tính nghiêm trọng và quy củ của bản chất công việc được giao cho họ. Tính lịch sử trong một thời kỳ đầy biến động cũng góp phần nâng lên sự nặng nề trong bộ phim.
Phim lai ghép giữa hai tuyến thời gian, thoạt trông không có vẻ nhuần nhuyễn lắm. Nhưng sự hay ho của nó là câu chuyện được kể và tiếp diễn cả trong hai tuyết thời gian - và được nhấn nhá qua thoại phim. Nói cách khác, tính giản lược của tuyến thời gian quá khứ được thể hiện trong tuyến thời gian hiện tại. Và nó làm cho ta thấy ngân lên một sự hẫng, như tiếc nuối - và ta rõ là tiếc nuối cho một sự ám ảnh đầy tính mỉa mai của cái mối nối là công việc của Stevens, và chính bản thân ông ta. - Là gì ? Liệu cái sự lạnh lùng ấy chỉ là một bức tường để giam hãm ông ta với một sự thật, một tuyến thời gian thật đang hiện hữu bên ngoài đấy (nơi đó có ong bướm và cả cá), và nó chỉ để phục vụ cho một ám ảnh, cho một chuyến du hành trong bề mặt của công việc. Một mặt thì đầy vẻ tự hào, nhưng chỉ là sự cô đơn, và sự trống rỗng trong con người ông ta, là một sự phục tùng mang cái hảo danh là tuyệt vời - cho những kẻ mang địa vị cao quý hơn.
Cuối phim, con chim bồ câu lạc vào căn phòng nơi xưa kia đã có những buổi họp mặt quan trọng của TG. Nó mắc kẹt. Và khi cánh cửa sổ mở ra, nó bay vào chân trời lạc quan nhất. Máy quay từ bên ngoài cánh cửa sổ, Stevens đứng đó - với ánh mắt như nhìn vào vô tận. Và ông đóng cửa lại. Cuối cùng thì ông vẫn mắc kẹt. Mắc kẹt mãi mãi. Tự do, hay không tự do ?
Chuyển động máy cuối cùng như một con chim, tung cánh bay xa dần ra khỏi tòa lâu đài. Có lẽ, nó mang hàm ý cho một ham muốn giải thoát, tự do. Thoát khỏi sự bức bối trong những bức tường vô hồn. Dù gì, ông vẫn cô đơn, bây giờ là trong chính ông. Có lẽ có cả sự thất vọng vì ông không dám hoàn toàn thức tỉnh trong cái đêm đó. Có lẽ ông thất vọng khi chính ông không dám liều mạng (như Kenton hay cô gái kia).
Để rồi cái giá của nó là sự vận động của thời gian đã tồn đọng ngay trong chính bản thân ông. Bức bối, và không còn lối thoát.
October 17, 2010 : Memento
"I have to believe in a world outside my own mind. I have to believe that my actions still have meaning, even if I can't remember them. I have to believe that when my eyes are closed, the world's still there. Do I believe the world's still there? Is it still out there?... Yeah. We all need mirrors to remind ourselves who we are. I'm no different. "
Memento, 2001, Nolan.
Phim chơi lạ, tạo ra một quy luật riêng trong trật tự thời gian và cấu trúc câu chuyện. Có hai tuyến thời gian chạy trong phim, một xuôi, một ngược, một màu, một đen. Rồi đụng nhau tại một mắc xích nào đó. Hiệu quả của nó : thách thức khán giả, buộc họ phải phá bỏ cách lập luận theo một hướng thông thường và kinh nghiệm sẵn có, điều chỉnh - tiếp nhận cách chơi của đạo diễn, và chính khán giả sẽ thâm nhập vào cuộc chơi đó, là người chơi, và cảm giác thỏa mãn khi thắng cuộc là điều không thể chối bỏ ; tạo nên sự mơ hồ, như một dẫn chứng cho căn bệnh mất trí nhớ tạm thời của nhân vật, tránh né đưa ra một sự trả lời hoàn hảo.
Hai kiểu màu khác nhau, như một khối rubik, như một trò xếp hình, xen kẽ đầy lý thú, hay cũng như một chiếc chìa khóa ẩn mình, giúp phân biệt rạch ròi giữa hai tuyến thời gian. Sự nhập nhằng càng hướng ta đến trạng thái mờ mịt của nhân vật.
Ký ức và sự mỏng manh của nó. Cuộc đời và khả năng đánh mất chính mình trong vòng xoáy vô tận. Liệu nó có phải chỉ là một ảnh ảo không người lái?
October 23, 2010 : Cánh đồng Bất Tận
Tối nay dư tiền, trăng thanh gió mát, chạy ra HTK mua một box Bergman về ngâm cứu lâu dài. Hi vọng sẽ biết thêm nhiều bài học điện ảnh hay ho.
Xong, gió xuôi chiều khiến tôi lang bang đến Megastar HV, ừ thì đi lên xem thử ‘Cánh đồng bất tận’ rầm rộ bấy lâu xem sao. Bấm bụng tốn tiền mua một vé ở một hàng ghế thứ 5 từ màn hình đếm lên, hi vọng không quá gần để con mắt lem nhem này đủ đô thưởng ngoạn tác phẩm. Tổ cha cái gói bắp rang vẫn với cái giá kinh hồn 42 nghìn. Im lặng chờ máy chiếu chạy phim. Trễ 15 phút.
Khiếp, ‘cánh đồng bất tận’ mà xem cứ như ‘chơi vơi’. Điều đó quả là không nên. Lí do là mọi thứ chỉ là nửa vời, nói dân dã là nửa nạc nữa mỡ, không ra đâu vào đâu cả. Cảm xúc nửa vời, chúng ta không mấy đồng cảm được với nhân vật vốn bộc lộ những nỗi đau khổ xót xa gì đó chỉ qua thoại. Thoại dông dài, thoại kể lể, thoại miêu tả xót xa. Nhưng rần rần đó chỉ là những cảnh rời rạc, những cảnh mang chức năng tả hời hời bên ngoài là chính, cưỡi ngựa xem hoa thì được, nhưng để gợi xúc cảm thì chả ra ngô ra khoai chi cả.
Tôi hỏi, khiếp, tại sao trong truyện hay đến thế, khi ra phim lại quắn nó vào thoại, vào những hành động chả hiểu bắt nguồn từ đâu, chả hiểu diễn biến tâm lý thế nào cả, chả hiểu tác dụng gì, chả hiểu gì cả. Giống như một chùm phim ngắn, khi dựng phim thì trông ngay thẳng đấy, nhưng mạch phim chạy bên trong không thật sự chặt chẽ, không hoàn chỉnh tí nào.
Tôi hỏi, bất tận ở chỗ nào khi có vẻ như các nhân vật như đang dậm giò tại chỗ bước đều và chỉ chỏ vào nhau, tung hô rằng chúng ta khổ, chúng ta đau, chúng ta buồn, chúng ta tủi, hời hợt và khó tin.
Tôi hỏi, cái thứ âm nhạc gì đang được sử dụng trong phim thế này ? Sao lại quá đà, sao lại lạm dụng ? Nó có thật sự phù hợp cho phim, hay chỉ để màu mè che đựng cho một thứ cảm xúc giả dối, chưa tới ?
Tôi hỏi, tại sao mọi thứ đều có vẻ duy mỹ quá như thế, từ những cảnh trăng thanh gió mát, những con tàu, những vật dụng xung quanh, những phục trang, chúng chỉn chu quá, chúng làm ta hoa mắt quá. Đôi lúc, chúng Tây quá độ. Những chuyển động máy cầu kỳ vô bổ và lạm dụng. À không, chúng rất giản đơn đấy chứ, toàn trung cảnh, toàn để nền cho nv tự diễn, thì đột nhiên chúng trở thành một thứ gì đó cầu kỳ quái dị, không nhằm đạt nên một vai trò gì cả.
Tôi hỏi, không khí, phong cách chủ đạo của phim là gì ? Hay là không gì cả. Nó không có một bầu không khí nào đáng kể để minh họa cho những hình ảnh, những cảnh quay thi nhau chạy trong phim, không biết điểm đến, không rõ điểm đi, chỉ có con đường chạy bất tận, lạc nhịp.
Tôi hỏi, và tại sao phim lại chán như thế ?
Có lẽ, vì sự tình, là chuyển thể quá giống nguyên tác. Đến nỗi phim dường như chỉ là một bức vẽ lem nhem màu minh họa cho những câu chữ trong truyện. Không có sáng tạo, không có góc nhìn tác phẩm cụ thể, không có hướng đi riêng cho mình trong việc truyền tải tác phẩm. Vì thế, thay vì hùa nhau vào rạp xem một thứ tranh vẽ nhạt toẹt như thế, thì thà ở nhà đắm mình vào những câu chữ của NNT có còn hơn không.
Tôi đọc truyện ngắn ‘cánh đồng bất tận’ vào năm lớp 9, khi đó, tôi cảm thấy hơi shock, văn gì mà lạ thế, câu chuyện thô ráp đến thế, hiện thực đến thê, đau đớn đến thế mà nhìn ra vẫn đẹp, vẫn có nét gì đó tưng tửng, vô tư, như cười đùa vào chính nỗi đau con người, như cười đùa vào chính cuộc đời vốn còn chứa nhiều xót xa.
Tôi nghĩ đạo diễn đã không thể nào truyền tải được những thứ đó vào phim. Phim đau hời hợt, buồn hời hợt, cay hời hợt, cảm xúc hời hợt. Muốn lấy đi nước mắt khán giả hoặc đem đến cho họ sự sợ hãi kinh tởm, không dễ, và phim cũng không làm được. Cái kết định đem hi vọng đến, với cánh đồng lúa xanh rì, lại là một sự rẽ ngoặc không thành công - dở hơi, không thuyết phục, chung quy cũng vì cái sự hời hợt đó.
Tôi nghĩ, chỉ cho riêng tôi thôi, phim là một thất bại.
November 9, 2010 : Up
Có lẽ, tôi mang trong mình một cái định kiến rằng 'Phim của Pixar là những phim họat hình mang tính giả tạo' khá lâu. Những kẻ bị nó hấp dẫn họa chăng chỉ là những kẻ bị huyễn hoặc bới tính 'diễn' của nó. Nói cách khác, chúng không hề nhuần nhuyễn trong việc bới móc ra một triết lý nào đó mà đem ép mình vào thế giới của trẻ con. Chúng quá pretentious, vậy thôi.
Bởi thế, xem phim nào của Pixar, tôi đều thấy một sự khô khan cứng nhắc trong nội dung và cả cách thể hiện.
Tuy nhiên, có lẽ đó là một ý kiến nhỏ hẹp của riêng tôi. Và dĩ nhiên làm thế nào để đánh giá một thứ gì đó cho đúng đắn khi trong đầu đã thù hình một định kiến nào đó.
Xem Up, tôi có một cảm giác khác hơn. Có người bảo nó sến, nhưng tôi bảo nó giản đơn. Và sự giản đơn đó khiến tôi rung động. Đó là một câu chuyện với những mối quan hệ rất lý thú, tuy còn chưa sắc sảo cho lắm. Nó người hơn, nó nhộn nhịp hơn rất nhiều. Với một tình huống khơi mào là căn nhà với những quả bóng bay đủ màu vượt gió vượt mây đến 'Thiên Đường đã mất', từ đó câu chuyện dâng lên bởi sự hòa mình vào nhau của những kẻ tưởng chừng như xa lạ và mâu thuẫn. Một ông già với một đứa trẻ, một con chó săn chim và một con chim quý hiếm, một sự ngưỡng một và một sự thất vọng ngay sau đó. Đó là những đối cực xoay vòng, khắc chế nhau, nhưng để hòa hợp cho nhau. Đó là một vòng lặp ẩn mình.
Tại sao lại thế. Dường như cái tuổi già với quãng đời quá ư là đầy khát vọng đã khiến ông lão nay muốn quay lại, đi tìm lấy thời gian đã mất, đi tìm lấy cái hạnh phúc đã dường như bị ông quên lãng một thời gian quá dài. Đứa trẻ cô đơn cũng đi tìm cho mình một hạnh phúc bằng những huy hiệu thám hiểm treo đấy trên áo, con chó vốn quên mình có một người chủ và dấn thân theo một ông già xa lạ, con chim bay đi như tìm lấy tự do (hay những thanh chocolate quyến rũ) để rồi những đứa con, những mầm xanh mới có thể đoàn tụ qua bao khó khăn giang khổ.
Có lẽ, bộ phim là một nỗi ám ảnh về con đường đi đến hạnh phúc của riêng mỗi cá nhân, của mỗi con người.
Tuy nhiên, hạnh phúc trong sự vị kỷ cá nhân chỉ là những thứ quá vãng và đơn lẻ. Sự hòa hợp là điều mà chúng ta muốn nói đến. Có nhau, bên nhau, đó mới là hạnh phúc đích thực, có thế chăng ?
Và còn đó những điều chưa nói hết, những bất hòa giữa các thế hệ, những bất hòa giữa một thế giới của con người với cái bên trong và một thế giới mới giữa những cái phát triển vượt bậc bên ngoài. Những giá trị ảo và thực ẩn chứa một sự hoài niệm, một sự níu kéo. Những ám ảnh về một chân lý ảo tưởng nào đó trong sự nhất quán vâng dạ một cách ngu ngốc của số đông.
Tuy nhiên, cũng đồng nhất với chủ đề của phim, sự hòa hợp có lẽ là hướng giải quyết mâu thuẫn tốt đẹp nhất.
Tôi vẫn thích đoạn tua vòng cuộc đời ông lão, với những hình thức đối cực rất ư dễ thương và cảm động. Tinh tế đến độ nào mới có thể làm ra những thước phim như thế.
Góp nhặt lại bài từ Facebook.
Thứ Bảy, 25 tháng 12, 2010
Sài Gòn đêm Noel trắng
Sài Gòn
đêm Noel trắng
anh biết được
ta có thể lấp đầy bụng bằng những hư vô
ví như thời gian đợi chờ
như cuộc đời
như sự chết
-dù chỉ có nó mới chia rẽ đôi ta
sinh ra vốn là hai mảnh
là vua là chúa
là áo bào là long tử
Chúng ta yếu dần đi từng ngày sống
bỉ dần đi
chết dần đi.
Sài Gòn
đêm Noel trắng
Anh tự hỏi liệu em có còn thức trắng đêm ?
Nhìn đêm trắng
nhìn đèn trắng
cột điện trắng
cuối ngõ không màu
đầu phố thơ ngây
trắng bay đi
còn anh bất tận.
Anh tự hỏi
dù rằng anh biết được câu trả lời
chỉ có Chúa mới biết
_Liệu em có còn thức
để thức trắng đêm ?
Anh nhìn cốc café đen màu
đen mùi
đen cả da thịt
lầm lũi trên đường
nhìn ánh sáng hoang mang lo sợ
của những đôi tình nhân
chèn tay qua bẹn
chèn tay qua vú
chèn tay vào nhau
để đánh rớt
trái tim mình.
Sài Gòn
đêm Noel trắng
Anh nhớ về em
mắt em buồn
buồn sâu hoắm
buồn đến u mê.
Mười hai giờ Chúa
Chúng ta đi bay - họ nói
Anh ngủ một mình
Chúng ta đi say, chưa say chưa về - họ bảo
Chúng ta đi Nhà Hát, đi Tao Đàn, đi Sở Thú - họ reo
Chúng ta đi ăn cá viên chiên, ngồi quanh chai Rượu uống bật Nếp nồng - họ cười
Chúng ta đang đi ăn tự do đấy ?
Chúng ta đang đi ăn chúng ta đấy ?
Anh thì ngậm móng tay
nuôi lớn hình hài ủ dột
Anh tìm Chúa để hỏi rằng
Liệu em có còn thức trắng đêm ?
Nhưng anh không tìm được ông ấy
Anh chỉ thấy
Nhà tang lễ - không màu
Em thì hữu hình
Anh hư vô.
cảm nhận ánh sáng ngày mai. ngày mai dài bao nhiêu - giờ - thể kỉ - vô tận
Khiếp, cái ánh sáng của thành phố về đêm giết chết con người ta
đêm Noel trắng
anh biết được
ta có thể lấp đầy bụng bằng những hư vô
ví như thời gian đợi chờ
như cuộc đời
như sự chết
-dù chỉ có nó mới chia rẽ đôi ta
sinh ra vốn là hai mảnh
là vua là chúa
là áo bào là long tử
Chúng ta yếu dần đi từng ngày sống
bỉ dần đi
chết dần đi.
Sài Gòn
đêm Noel trắng
Anh tự hỏi liệu em có còn thức trắng đêm ?
Nhìn đêm trắng
nhìn đèn trắng
cột điện trắng
cuối ngõ không màu
đầu phố thơ ngây
trắng bay đi
còn anh bất tận.
Anh tự hỏi
dù rằng anh biết được câu trả lời
chỉ có Chúa mới biết
_Liệu em có còn thức
để thức trắng đêm ?
Anh nhìn cốc café đen màu
đen mùi
đen cả da thịt
lầm lũi trên đường
nhìn ánh sáng hoang mang lo sợ
của những đôi tình nhân
chèn tay qua bẹn
chèn tay qua vú
chèn tay vào nhau
để đánh rớt
trái tim mình.
Sài Gòn
đêm Noel trắng
Anh nhớ về em
mắt em buồn
buồn sâu hoắm
buồn đến u mê.
Mười hai giờ Chúa
Chúng ta đi bay - họ nói
Anh ngủ một mình
Chúng ta đi say, chưa say chưa về - họ bảo
Chúng ta đi Nhà Hát, đi Tao Đàn, đi Sở Thú - họ reo
Chúng ta đi ăn cá viên chiên, ngồi quanh chai Rượu uống bật Nếp nồng - họ cười
Chúng ta đang đi ăn tự do đấy ?
Chúng ta đang đi ăn chúng ta đấy ?
Anh thì ngậm móng tay
nuôi lớn hình hài ủ dột
Anh tìm Chúa để hỏi rằng
Liệu em có còn thức trắng đêm ?
Nhưng anh không tìm được ông ấy
Anh chỉ thấy
Nhà tang lễ - không màu
Em thì hữu hình
Anh hư vô.
cảm nhận ánh sáng ngày mai. ngày mai dài bao nhiêu - giờ - thể kỉ - vô tận
Khiếp, cái ánh sáng của thành phố về đêm giết chết con người ta
Thứ Tư, 15 tháng 12, 2010
15/12/2010
Sáng sớm, cổ họng thét, lỗ mũi câm, nghĩ ra hôm nay nghỉ. Rờ rẫm tưởng thời tiết lại đẹp đẽ như hôm qua, ai dè nắng lên tràn đầy cửa sổ. ai đưa tôi đi trốn những giày vò ngày mai ?
hóng hớt, tí choáng.
giã từ lenin.
hóng hớt, tí choáng.
giã từ lenin.
Thứ Bảy, 11 tháng 12, 2010
Bây giờ tháng mấy ?
Sinh nhật ngày 9, ngồi một mình ở Nhà Hát Thành Phố, ăn mì tôm ở K Shop kế bên, nhấm nháp vài thứ không nên nhấm nháp cho cuộc đời, một gói Mal Black Menthol, một chai SG đỏ, nhìn phố xá quay vòng.Trời đứng gió, những chiếc ghế đỏ trông lạc lõng giữa hàng bụi dày và những ánh đèn bay.
Con người sinh ra vốn chỉ một mình.
Ngày 10, dài đằng đẵng, mệt mỏi đến mức có thể cứa cổ đi là vừa. Nghe nhiều người nói đến cái chết, tự tử - như một biện pháp trừng phạt bản thân, dưới sự đè nén - của cái bóng gia đình. Tôi cũng không biết nữa, mỗi lần nghĩ đến cái chết, tôi dùng bút vạch lên những đường thẳng thiếu kết nối, giữa động mạch chủ ở cổ tay, nhìn và cười một lúc lâu. Cái ý niệm chết tự dưng chấm dứt. Mặc dù tôi vẫn luôn nghĩ rằng, trong một chừng mực nào đó, chúng ta đang đối diện với cái chết của chính mình, chứ không phải sự sống. Sinh ra, con người vốn đã nằm trong một cái quan tài khổng lồ, chỉ còn chờ người đóng nắp và chôn cất. Thế rồi thối rữa.
Tối đi lêu bêu, chạy đến PĐC giữa lòng thành phố, ăn lẩu Dê, thổi phù phù, trào nước mắt. 8h chạy cùng má Angel đến Acoustic coi 6789 diễn. Đông, quán nằm cuối ngõ. Hết chỗ, bày biện lên cái quầy bar. Bên cạnh, che lấp sân khấu là một cây thông nhân tạo dưới những chiếc đèn nhỏ liti đỏ lòm, tấm bản Heineken uyển chuyển đổi màu, tựu trung lại là một màu xanh kiêu hãnh đặc trưng. Không kêu Bia hay những chai rượu chỏng chờ trên giá, kêu một li Irish, má Angel uống cái thứ đồ uống gì xanh lòm hem biết, trông say mê. Nghiêng ngả một hồi nhớ đến Vương Gia Vệ. Đầy sắc màu.
Band nhạc chưa biểu diễn, quán mở một hỗn tạp nhạc, nhảy nhót từ Starry Starry Night của Don Mclean cho đến lũ Nu metal ồn ào méo mó. Lắc qua lắc lại cái vòng đeo tay má Angel mới tặng, thơm mùi tự do tự tại, kéo lòng thòng theo những sợi dây vốn chẳng thèm ràng buộc chi nhau. Thổi phì phèo Mal đỏ bao mềm, mùi buồn nôn xộc đến mũi, bình tĩnh đi nào, cái ghế bar trông vững chắc nhưng xập xệ, nhìn người, nhìn cái tủ lạnh trưng đầy thức uống có cồn.Mũi đập vào lớp vân giả gỗ trên quầy, đu đưa. Đấy là khi band nhạc chưa diễn.
Ngồi đó chờ, từ 8h đến 9h không phải là một quãng thời gian lâu cho lắm. Cười lên nào má Angel, ừ thì cười lên nào má. Họ diễn rồi kìa. Cửa ra vào đóng kín, những kẻ đến sau đứng tựa lưng vào nhựng vệ đá cửa sổ, tựa lưng vào nhau, cầm trên tay những chai bia ướp lạnh. Không khí sặc sụa mùi khói thuốc. Cũng hay, màn khói u uẩn, bao lấy hồn vía anh chàng ca sĩ cầm cây guitar điện. Anh đánh acoustic xa nhất, tóc xù. Drummer bị che khuất. Tôi ngồi gần anh chàng bassit, mái tóc đuôi ngựa không dài lắm, vắt sang ngang, mặt ngạnh. Má nhìn kìa, trông chàng ca sĩ giống Đỗ Văn Hoàng phết nhỉ. Má Angel cười. Thuốc lá vẫn chưa tắt.
Và đó, họ chơi. Đèn lấp lóa, lõa lồ. Xung quanh, đám đông u uẩn, mê say. Band nhạc chơi, đam mê, sáng tạo, hết mình. Cái giọng nói gặt gừ của anh ca sĩ làm tôi buồn cười, nhưng khi cất tiếng, ai cũng như nghễnh ngãng , họ quên rằng còn đó những 'âm thanh và cuồng nộ' ở thế giới thật. Họ đắm chìm. Họ xoay, xoay, trong đầu.
Những thứ hiệu ứng lạ lùng lặp đi lặp lại từ anh chàng bassist. Nghỉ giữa bài, anh tranh thủ hốt trọn một cốc trà đá, hút một điếu thuốc như thở phào qua đằng mũi, nụ cười ám ảnh lạ lùng. Tay ca sĩ kiêm guitar réo lên những tiếng đàn dữ dội, tóc đẩy qua một bên, miệng cũng cười, nụ cười thỏa mãn.
Thế rồi hết. Những thứ âm nhạc lạ lùng, đẩy qua lại từ Funk cho đến psychedelic, rồi thoáng đãng latin, post rock, classic. Và còn đó ngọn lửa đam mê.
Không muốn 'Rock xuyên màng đêm' =)). Band nhạc cũng mệt nhòa, tiếng vỗ tay nhiệt liệt, tôi nép mình qua những cái bàn tam giác nhỏ nhoi, ngộ nghĩnh với đám người cùng vô số kẻ giả dối, đi lang thang đơn độc trong ngõ tối, vừng sáng lẻ loi trên cây đèn đường nhá tắt liên hồi, tạo một thứ nhịp điệu trông phiêu diêu đến lạ. Đạp xe về sau một hồi vật vã (nó để xe tôi tuốt ở trong, và là chiếc xe đạp duy nhất hiện hữu ở đấy), về đến nhà trong nỗi lo sợ đâm phải một cái gì đấy, tệ hơn là một ai đấy, vì thắng xe đã mòn. Nắm vật vã ra đất, nôn vài chập, rồi lăng ra ngủ. Đã hơn 11 giờ đêm.
Bây giờ là 3 giờ chiều ngày 11 tháng 12, năm 2010. Tôi được 17 tuổi 2 ngày rồi.
17 tuổi !
Đèn điện giữa nhà mưa tuyết trắng
Tôi một mình trên một cõi toàn băng
.
.
.
tôi gục giữa đêm đen gà chửa gáy
(Trần Dần)
Con người sinh ra vốn chỉ một mình.
Ngày 10, dài đằng đẵng, mệt mỏi đến mức có thể cứa cổ đi là vừa. Nghe nhiều người nói đến cái chết, tự tử - như một biện pháp trừng phạt bản thân, dưới sự đè nén - của cái bóng gia đình. Tôi cũng không biết nữa, mỗi lần nghĩ đến cái chết, tôi dùng bút vạch lên những đường thẳng thiếu kết nối, giữa động mạch chủ ở cổ tay, nhìn và cười một lúc lâu. Cái ý niệm chết tự dưng chấm dứt. Mặc dù tôi vẫn luôn nghĩ rằng, trong một chừng mực nào đó, chúng ta đang đối diện với cái chết của chính mình, chứ không phải sự sống. Sinh ra, con người vốn đã nằm trong một cái quan tài khổng lồ, chỉ còn chờ người đóng nắp và chôn cất. Thế rồi thối rữa.
Tối đi lêu bêu, chạy đến PĐC giữa lòng thành phố, ăn lẩu Dê, thổi phù phù, trào nước mắt. 8h chạy cùng má Angel đến Acoustic coi 6789 diễn. Đông, quán nằm cuối ngõ. Hết chỗ, bày biện lên cái quầy bar. Bên cạnh, che lấp sân khấu là một cây thông nhân tạo dưới những chiếc đèn nhỏ liti đỏ lòm, tấm bản Heineken uyển chuyển đổi màu, tựu trung lại là một màu xanh kiêu hãnh đặc trưng. Không kêu Bia hay những chai rượu chỏng chờ trên giá, kêu một li Irish, má Angel uống cái thứ đồ uống gì xanh lòm hem biết, trông say mê. Nghiêng ngả một hồi nhớ đến Vương Gia Vệ. Đầy sắc màu.
Band nhạc chưa biểu diễn, quán mở một hỗn tạp nhạc, nhảy nhót từ Starry Starry Night của Don Mclean cho đến lũ Nu metal ồn ào méo mó. Lắc qua lắc lại cái vòng đeo tay má Angel mới tặng, thơm mùi tự do tự tại, kéo lòng thòng theo những sợi dây vốn chẳng thèm ràng buộc chi nhau. Thổi phì phèo Mal đỏ bao mềm, mùi buồn nôn xộc đến mũi, bình tĩnh đi nào, cái ghế bar trông vững chắc nhưng xập xệ, nhìn người, nhìn cái tủ lạnh trưng đầy thức uống có cồn.Mũi đập vào lớp vân giả gỗ trên quầy, đu đưa. Đấy là khi band nhạc chưa diễn.
Ngồi đó chờ, từ 8h đến 9h không phải là một quãng thời gian lâu cho lắm. Cười lên nào má Angel, ừ thì cười lên nào má. Họ diễn rồi kìa. Cửa ra vào đóng kín, những kẻ đến sau đứng tựa lưng vào nhựng vệ đá cửa sổ, tựa lưng vào nhau, cầm trên tay những chai bia ướp lạnh. Không khí sặc sụa mùi khói thuốc. Cũng hay, màn khói u uẩn, bao lấy hồn vía anh chàng ca sĩ cầm cây guitar điện. Anh đánh acoustic xa nhất, tóc xù. Drummer bị che khuất. Tôi ngồi gần anh chàng bassit, mái tóc đuôi ngựa không dài lắm, vắt sang ngang, mặt ngạnh. Má nhìn kìa, trông chàng ca sĩ giống Đỗ Văn Hoàng phết nhỉ. Má Angel cười. Thuốc lá vẫn chưa tắt.
Và đó, họ chơi. Đèn lấp lóa, lõa lồ. Xung quanh, đám đông u uẩn, mê say. Band nhạc chơi, đam mê, sáng tạo, hết mình. Cái giọng nói gặt gừ của anh ca sĩ làm tôi buồn cười, nhưng khi cất tiếng, ai cũng như nghễnh ngãng , họ quên rằng còn đó những 'âm thanh và cuồng nộ' ở thế giới thật. Họ đắm chìm. Họ xoay, xoay, trong đầu.
Những thứ hiệu ứng lạ lùng lặp đi lặp lại từ anh chàng bassist. Nghỉ giữa bài, anh tranh thủ hốt trọn một cốc trà đá, hút một điếu thuốc như thở phào qua đằng mũi, nụ cười ám ảnh lạ lùng. Tay ca sĩ kiêm guitar réo lên những tiếng đàn dữ dội, tóc đẩy qua một bên, miệng cũng cười, nụ cười thỏa mãn.
Thế rồi hết. Những thứ âm nhạc lạ lùng, đẩy qua lại từ Funk cho đến psychedelic, rồi thoáng đãng latin, post rock, classic. Và còn đó ngọn lửa đam mê.
Không muốn 'Rock xuyên màng đêm' =)). Band nhạc cũng mệt nhòa, tiếng vỗ tay nhiệt liệt, tôi nép mình qua những cái bàn tam giác nhỏ nhoi, ngộ nghĩnh với đám người cùng vô số kẻ giả dối, đi lang thang đơn độc trong ngõ tối, vừng sáng lẻ loi trên cây đèn đường nhá tắt liên hồi, tạo một thứ nhịp điệu trông phiêu diêu đến lạ. Đạp xe về sau một hồi vật vã (nó để xe tôi tuốt ở trong, và là chiếc xe đạp duy nhất hiện hữu ở đấy), về đến nhà trong nỗi lo sợ đâm phải một cái gì đấy, tệ hơn là một ai đấy, vì thắng xe đã mòn. Nắm vật vã ra đất, nôn vài chập, rồi lăng ra ngủ. Đã hơn 11 giờ đêm.
Bây giờ là 3 giờ chiều ngày 11 tháng 12, năm 2010. Tôi được 17 tuổi 2 ngày rồi.
17 tuổi !
Đèn điện giữa nhà mưa tuyết trắng
Tôi một mình trên một cõi toàn băng
.
.
.
tôi gục giữa đêm đen gà chửa gáy
(Trần Dần)
Chủ Nhật, 5 tháng 12, 2010
Thứ 7 với Harry Potter 7
Chiều, giờ cao điểm, bụi mù, chạy lòng vòng quanh công viên Hoàng Văn Thụ hai lần mới tìm ra nơi cần đến. Chửi thầm trong bụng, mẹ kiếp, Nhà Xe, cứ tưởng lớn lắm chứ. Khi nghe Q nói, đầu tôi hình dung ra một tấm bảng Trung Dũng to oành, màu mè diêm dúa, với những ánh đèn lấp láy liên hồi, trưng ra những cơ ngơi nào xe nào cộ, người vắng - bóng xe nhiều. Nào ngờ.
Cửa hàng hẹp chật như hũ nút, đông người, xe chắc đi tản cư. Hàng hóa đóng thùng văng tứ tung. Nền gạch đen và nhớp nháp. Tôi nhanh nhảu hỏi một gã trai về thứ mà Q gửi từ Buôn Mê về - một đống sách cũ, bèm nhèm, mốc meo.
Lấp bấp nói lộn số điện thoại, gã trai liếc mắt và hỏi gặng lại, hên là trí nhớ u uẩn lại kịp nhanh bừng sáng. Đem sách về, gói trong một bọc ni lông mỏng tanh, hôi mùi nhớt.
Má mình chửi sau khi liếc sơ qua gói sách : Mịa, tao nhớ hồi đó tao đã có cuốn này rồi (Như thế bình minh của Roblex), mà mày cứ mè nheo đòi bán vì tanh mùi gián, vì hôi mùi bụi, vì cũ kĩ, thế là tao tống khứ cho đám ve chai, bây giờ mày lại lôi một cuốn i như đúc (nghĩa là cũng cũ kĩ, tanh mùi gián) về. Mày đang trêu tao à ?
Tôi cười trừ và tự hỏi : Hồi đó là hồi nào ?
Tôi đang cố nhớ lại trong khi rảo chân vào cái phòng chiếu to đùng của Galaxy Nguyễn Trải, hôm nay đông, cứ tưởng người ta mải mê ở nhà xem đá bóng. 8h là chiếu, người ta nói thế, tôi đồ rằng phải đến 20 phút sau cái logo 20th century Fox mới hiện lên cho đúng nghĩa, đám người vô trễ thi nhau lướt qua màn hình, để lại những vệt đen cho văn hóa đúng giờ ở xứ ta.
Phim bắt đầu với một cú cận cảnh đôi mắt, một lời hứa hẹn của Bộ Trưởng Bộ Pháp Thuật, một thứ tréo nghoe với toàn bộ câu chuyện, nhưng lí thú với cái cách mà mọi giá trị, mọi lời tuyên ngôn được họ đặt ra hoàn toàn sụp đổ trước cái bóng quá lớn Voldermort án ngữ. Cái bóng của Chúa tể Hắc Ám, của kẻ-mà-ai-cũng-biết-là-ai-đấy. Của cái Ác.
Tôi cười ngay từ phút đầu tiên. Vì cái lời hứa hẹn ‘sẽ bảo vệ mọi người’ vừa mới đây của vị Bộ trưởng lại được nối tiếp bằng những dự cảm, lo âu về một thời kỳ đen tối đang đến, một người bị giết. Con rắn Nagini chồm vào màn hình.
Phim u ám. Với cái tone màu đen kịt của nó. Với cái thứ âm thanh ồn ã tạo nhịp điệu tiết tấu dồn dập không ngừng xuyên suốt phim, với những tiếng radio và tạp âm len lỏi xuyên suốt hành trì cứu thế của HP. Duy có lẽ còn đâu đó những nét chấm phá mang lại thứ tình cảm ấm áp, với tone màu tươi hơn, sáng hơn, khiến cho phim còn đó những khoảng lặng tách biệt khỏi những bắn phép liên hồn, những máu, những cú liếc và những cơn hằn giọng, những máu và nước mắt.
Người ta gọi HP7 là một 'road movie', có nghĩa là toàn bộ bộ phim xoay quanh một chuyến hành trì xa nhà, một chuyến đi chẳng biết về đâu, một chuyến đi thay đổi mọi thứ. Lạy Chúa, nhờ thế, tôi có thể thoát khỏi những không gian bức bối trong tòa lâu đài Hogwart như những phần trước. Nay, những cảnh toàn được trưng dụng như một biện pháp nhằm miêu tả cái sự vô tận và (mỉa mai thay) bế tắc của chuyến đi,hơn nữa, thời gian trôi qua, bốn mùa biến đổi và muôn vật cũng nhòa dần cùng những sắc màu bên trong, như một mạch ý ngầm bổ trợ cho diễn biến tâm lý của nhân vật.
Song le, theo tôi, nhân vật luôn là một thứ nhạt nhòa trong các bộ phim Harry Potter. Mọi thứ tính cách nhân vật không bao giờ phát triển một cách đúng đắn mà cứ phải nương nhờ vào mạch truyện đưa đi. Hoạt động nội tâm chưa rõ nét, ngôn ngữ nhân vật được xài xể triệt để nhắm 'nói' lên tính cách nhân vật. Phần vì dung lượng phim ảnh khá ngắn để lôi ngồn ngộn cà diễn biết câu chuyện lẫn diễn biến nhân vật vào bên trong.
Việc chia cắt làm hai phần có lẽ cũng để khai thác hết mọi dung lượng câu chuyện cần phải có, cần phải giữ. Có lẽ, phần này là phần đầy đủ nhất, và theo tôi, tôn trọng tác phẩm gốc nhất - cho dù với một tác phẩm chuyển thể. Có lẽ vì đây là một bộ truyện, một thứ hổ lốn với quá nhiều chi tiết kết nối giữa các phần. Và việc giữ sao cho i xì nguyên bản là điều có lẽ là khôn ngoan nhất.
Tuy nhiên, việc chia làm hai phần cũng phần nào mạo hiểm, làm sao để người ta có thể đẩy mọi kịch tích và nút thắt ở đoạn kết phần này, nhưng vẫn để dành chúng cho phần tiếp theo. Làm sao nó có thể khơi gợi lên một thôi thúc để khán giả tiếp tục đồng hành ở phần hai. Mạo hiểm. Tôi thấy mạch phim đều đặn, ừ thì dồn dập thì có đó, nhưng gắn kết không đúng, sự bắt nhịp lẫn nhau không hoàn hảo, mọi thứ trôi qua cứ như không. Có lẽ đó cũng là mạo hiểm cua Rowling khi cố gắng đưa quá nhiều diễn biến vào truyện, nhưng chưa đủ đô, chưa đủ độ chín để người ta có thể nhớ lâu về chúng.
Phim nghiêm trọng, có những đứa trẻ đã khóc toáng lên và ba má chúng lật đật đưa về trong những ánh mắt khó chịu từ khán giả. Quá nhiều người chết, và điều đó khiến câu chuyện trở nên nhàm chán. Có lẽ một áp lực cho chính mình của Rowling, một kì vọng rằng ra đây sẽ càng ngày càng trưởng thành trong cách viết khiến Rowling đi sai đường, từ một câu chuyện trẻ em thú vị và chân thật, càng ngày bộ truyện càng đẩy cao tính 'nghiêm trọng' phần nào giả tạo của nó lên, đẩy quá nhiều nhân vật vào, và có lẽ không thể khai thác thêm gì từ họ nữa, Rowling đẩy họ đến cái chết. Có lẽ, cái chết không phải là thứ duy nhất làm nên độ nặng, độ trưởng thành của một tác phẩm. Và vì thế, cái không khí u tối trong câu chuyện chỉ làm nên từ những chi tiết, những thứ bề mặt nhiều hơn là từ bên trong. Lên phim, vì sự đồng bộ giữa hình thức và nội dung đòi hỏi đạo diễn phải che phủ bằng một tone màu tối, nhưng tôi vẫn thấy những yếu điểm, những hành động không cụ thể, những thứ nửa vời, những máu và nước mắt giả tạo.
Tôi hoàn toàn không thích diễn xuất của Daniel, những đoạn nổi giận của anh được biểu lộ trăm lần như một, những đoạn gầm lên hằn học cứ như nhau, lập đi lập lại. Emma Watson có phần khá khẩm hơn, nhưng sự non nớt vẫn có thể thấy rõ với những đoạn diễn vẫn còn khá đơ và giả. Rupert Grint là người tôi khoái nhất, không hiểu vì sao.
Phim kết thúc, thời lượng dài hơi khiến tôi mệt mỏi, cộng thêm việc có vài thằng cha có lẽ đi xem phim chỉ để khoe mẽ cho bạn gái hắn là ta biết hết mọi thứ về Harry Potter - nên cứ bô bô giữa phim rằng thằng này thế này thế nọ, con nọ thế này thế kia. Ừ thì tao biết cái thằng trắng nhác lỗ mũi kì dị đó là Voldermort rồi, cần gì mày phải hét toáng lên như thế.
Chạy trong gió, ngang qua những cô gái điếm nháo nhác trên cầu, tôi lại thấy lòng bình yên lạ. Và tôi nhớ ra được những khoảnh khắc Hồi đó, những khoảng khắc hồn nhiên không tì vết, những khoảnh khắc sống trọn nhất, với những huyễn hoặc, đam mê, những cuốn Harry Potter mỏng dính mỗi tuần, một anh chàng phù thủy trẻ với một vết sẹo hình tia chớp, hồn hậu, say mê.
Và rồi tôi chợt hát một bài hát cũ xưa, ám mùi bụi của Willie Nelson :
On the road again
Just can't wait to get on the road again.
Những cô điếm nghiêng nghiêng quay đầu.
Cửa hàng hẹp chật như hũ nút, đông người, xe chắc đi tản cư. Hàng hóa đóng thùng văng tứ tung. Nền gạch đen và nhớp nháp. Tôi nhanh nhảu hỏi một gã trai về thứ mà Q gửi từ Buôn Mê về - một đống sách cũ, bèm nhèm, mốc meo.
Lấp bấp nói lộn số điện thoại, gã trai liếc mắt và hỏi gặng lại, hên là trí nhớ u uẩn lại kịp nhanh bừng sáng. Đem sách về, gói trong một bọc ni lông mỏng tanh, hôi mùi nhớt.
Má mình chửi sau khi liếc sơ qua gói sách : Mịa, tao nhớ hồi đó tao đã có cuốn này rồi (Như thế bình minh của Roblex), mà mày cứ mè nheo đòi bán vì tanh mùi gián, vì hôi mùi bụi, vì cũ kĩ, thế là tao tống khứ cho đám ve chai, bây giờ mày lại lôi một cuốn i như đúc (nghĩa là cũng cũ kĩ, tanh mùi gián) về. Mày đang trêu tao à ?
Tôi cười trừ và tự hỏi : Hồi đó là hồi nào ?
Tôi đang cố nhớ lại trong khi rảo chân vào cái phòng chiếu to đùng của Galaxy Nguyễn Trải, hôm nay đông, cứ tưởng người ta mải mê ở nhà xem đá bóng. 8h là chiếu, người ta nói thế, tôi đồ rằng phải đến 20 phút sau cái logo 20th century Fox mới hiện lên cho đúng nghĩa, đám người vô trễ thi nhau lướt qua màn hình, để lại những vệt đen cho văn hóa đúng giờ ở xứ ta.
Phim bắt đầu với một cú cận cảnh đôi mắt, một lời hứa hẹn của Bộ Trưởng Bộ Pháp Thuật, một thứ tréo nghoe với toàn bộ câu chuyện, nhưng lí thú với cái cách mà mọi giá trị, mọi lời tuyên ngôn được họ đặt ra hoàn toàn sụp đổ trước cái bóng quá lớn Voldermort án ngữ. Cái bóng của Chúa tể Hắc Ám, của kẻ-mà-ai-cũng-biết-là-ai-đấy. Của cái Ác.
Tôi cười ngay từ phút đầu tiên. Vì cái lời hứa hẹn ‘sẽ bảo vệ mọi người’ vừa mới đây của vị Bộ trưởng lại được nối tiếp bằng những dự cảm, lo âu về một thời kỳ đen tối đang đến, một người bị giết. Con rắn Nagini chồm vào màn hình.
Phim u ám. Với cái tone màu đen kịt của nó. Với cái thứ âm thanh ồn ã tạo nhịp điệu tiết tấu dồn dập không ngừng xuyên suốt phim, với những tiếng radio và tạp âm len lỏi xuyên suốt hành trì cứu thế của HP. Duy có lẽ còn đâu đó những nét chấm phá mang lại thứ tình cảm ấm áp, với tone màu tươi hơn, sáng hơn, khiến cho phim còn đó những khoảng lặng tách biệt khỏi những bắn phép liên hồn, những máu, những cú liếc và những cơn hằn giọng, những máu và nước mắt.
Người ta gọi HP7 là một 'road movie', có nghĩa là toàn bộ bộ phim xoay quanh một chuyến hành trì xa nhà, một chuyến đi chẳng biết về đâu, một chuyến đi thay đổi mọi thứ. Lạy Chúa, nhờ thế, tôi có thể thoát khỏi những không gian bức bối trong tòa lâu đài Hogwart như những phần trước. Nay, những cảnh toàn được trưng dụng như một biện pháp nhằm miêu tả cái sự vô tận và (mỉa mai thay) bế tắc của chuyến đi,hơn nữa, thời gian trôi qua, bốn mùa biến đổi và muôn vật cũng nhòa dần cùng những sắc màu bên trong, như một mạch ý ngầm bổ trợ cho diễn biến tâm lý của nhân vật.
Song le, theo tôi, nhân vật luôn là một thứ nhạt nhòa trong các bộ phim Harry Potter. Mọi thứ tính cách nhân vật không bao giờ phát triển một cách đúng đắn mà cứ phải nương nhờ vào mạch truyện đưa đi. Hoạt động nội tâm chưa rõ nét, ngôn ngữ nhân vật được xài xể triệt để nhắm 'nói' lên tính cách nhân vật. Phần vì dung lượng phim ảnh khá ngắn để lôi ngồn ngộn cà diễn biết câu chuyện lẫn diễn biến nhân vật vào bên trong.
Việc chia cắt làm hai phần có lẽ cũng để khai thác hết mọi dung lượng câu chuyện cần phải có, cần phải giữ. Có lẽ, phần này là phần đầy đủ nhất, và theo tôi, tôn trọng tác phẩm gốc nhất - cho dù với một tác phẩm chuyển thể. Có lẽ vì đây là một bộ truyện, một thứ hổ lốn với quá nhiều chi tiết kết nối giữa các phần. Và việc giữ sao cho i xì nguyên bản là điều có lẽ là khôn ngoan nhất.
Tuy nhiên, việc chia làm hai phần cũng phần nào mạo hiểm, làm sao để người ta có thể đẩy mọi kịch tích và nút thắt ở đoạn kết phần này, nhưng vẫn để dành chúng cho phần tiếp theo. Làm sao nó có thể khơi gợi lên một thôi thúc để khán giả tiếp tục đồng hành ở phần hai. Mạo hiểm. Tôi thấy mạch phim đều đặn, ừ thì dồn dập thì có đó, nhưng gắn kết không đúng, sự bắt nhịp lẫn nhau không hoàn hảo, mọi thứ trôi qua cứ như không. Có lẽ đó cũng là mạo hiểm cua Rowling khi cố gắng đưa quá nhiều diễn biến vào truyện, nhưng chưa đủ đô, chưa đủ độ chín để người ta có thể nhớ lâu về chúng.
Phim nghiêm trọng, có những đứa trẻ đã khóc toáng lên và ba má chúng lật đật đưa về trong những ánh mắt khó chịu từ khán giả. Quá nhiều người chết, và điều đó khiến câu chuyện trở nên nhàm chán. Có lẽ một áp lực cho chính mình của Rowling, một kì vọng rằng ra đây sẽ càng ngày càng trưởng thành trong cách viết khiến Rowling đi sai đường, từ một câu chuyện trẻ em thú vị và chân thật, càng ngày bộ truyện càng đẩy cao tính 'nghiêm trọng' phần nào giả tạo của nó lên, đẩy quá nhiều nhân vật vào, và có lẽ không thể khai thác thêm gì từ họ nữa, Rowling đẩy họ đến cái chết. Có lẽ, cái chết không phải là thứ duy nhất làm nên độ nặng, độ trưởng thành của một tác phẩm. Và vì thế, cái không khí u tối trong câu chuyện chỉ làm nên từ những chi tiết, những thứ bề mặt nhiều hơn là từ bên trong. Lên phim, vì sự đồng bộ giữa hình thức và nội dung đòi hỏi đạo diễn phải che phủ bằng một tone màu tối, nhưng tôi vẫn thấy những yếu điểm, những hành động không cụ thể, những thứ nửa vời, những máu và nước mắt giả tạo.
Tôi hoàn toàn không thích diễn xuất của Daniel, những đoạn nổi giận của anh được biểu lộ trăm lần như một, những đoạn gầm lên hằn học cứ như nhau, lập đi lập lại. Emma Watson có phần khá khẩm hơn, nhưng sự non nớt vẫn có thể thấy rõ với những đoạn diễn vẫn còn khá đơ và giả. Rupert Grint là người tôi khoái nhất, không hiểu vì sao.
Phim kết thúc, thời lượng dài hơi khiến tôi mệt mỏi, cộng thêm việc có vài thằng cha có lẽ đi xem phim chỉ để khoe mẽ cho bạn gái hắn là ta biết hết mọi thứ về Harry Potter - nên cứ bô bô giữa phim rằng thằng này thế này thế nọ, con nọ thế này thế kia. Ừ thì tao biết cái thằng trắng nhác lỗ mũi kì dị đó là Voldermort rồi, cần gì mày phải hét toáng lên như thế.
Chạy trong gió, ngang qua những cô gái điếm nháo nhác trên cầu, tôi lại thấy lòng bình yên lạ. Và tôi nhớ ra được những khoảnh khắc Hồi đó, những khoảng khắc hồn nhiên không tì vết, những khoảnh khắc sống trọn nhất, với những huyễn hoặc, đam mê, những cuốn Harry Potter mỏng dính mỗi tuần, một anh chàng phù thủy trẻ với một vết sẹo hình tia chớp, hồn hậu, say mê.
Và rồi tôi chợt hát một bài hát cũ xưa, ám mùi bụi của Willie Nelson :
On the road again
Just can't wait to get on the road again.
Những cô điếm nghiêng nghiêng quay đầu.
Thứ Tư, 24 tháng 11, 2010
Đèn không hắt bóng
Chạy ngang qua một ngã tư xưa, nơi đó hằn vềt tuổi già trôi quá độ. Một mai sau khi trở lại, có lẽ ta vẫn thấy ở nơi này đôi ba cột điện im lìm chờ chết, giẫy giụa trong những hàng dây dăng đầy rẫy, chằn chịt, ươm mầm bầu trời những thanh thập tự giá, lệch đôi ba phân, mỏi mòn chờ Chúa.
Cái thế cô quạnh của nó tạo đà cho những con chim đương mình đáp xuống, ngắm nghía thế sự trong giây lát, rồi lại vung cánh bay đi. Không tiếng kêu, không tiếng hót, chỉ có những ánh nhìn vô hướng. Gió quên thổi ở chốn này.
Xa xa là một cây cầu trắng dã, một nhà tang lễ không màu, một con đường mới lấp, chưa phủ bụi.
Gần gần là cái tượng đài chỉ chỏ một phương (bắc nam tây đông ???), bất khuất, hiên ngang, mắt trừng gửi mộng qua một ngã năm ngã sáu ủ màu bụi đường, đèn mờ, phất phơ những tiếng rao không chợ búa nên tuy lỏng lẻo nhưng quyến rũ đến quỵ người, đây đó những tiếng cười hay chửi rủa vọng lại đều đều như bị nén hãm, như vừa vấp phải một cái phễu vô hình nào đó của hư vô.
Ngồi đó, giữa lòng xe cộ, ta thấy một thế hệ xói mòn, nay bừng tỉnh. Khó có thể nói tuổi già nuôi dưỡng chính nó hay chính nó vun đấp tuổi già. Hay cái sự tách bạch đã quá không rõ ràng đến một mức độ sợ sệt, không thốt nên lời.
Đâu đó vẫn còn in vết chiêm bao những kẻ đương mơ. Mơ những giấc mơ hão huyền.
Một lão già xương xẩu lấn át da thịt, ve vẩy một điếu Bastos trong tay, gợi những gợn sóng đăm chiêu, hỏi : “Mày kiếm tìm gì ở chốn này ?”
Căn hẻm rộng một cách thừa thải, chặn ngay đầu hẻm là một quán hủ tiếu Tàu, bán thâu đêm suốt sáng, khói bốc trắng nhợt nhạt nhưng ấm nồng đến mức ai đi ngang qua cũng phải ráng nhướn mình lại mà đắm chìm vào bên trong. Căng dọc theo hẻm là những sợi dây điện song song, giắt vào đó những chiếc bóng đèn kiểu cách, mắc so le, trông vui mắt. Hiếm khi tôi thấy chúng được bật.
Hẻm cụt, chần dần một chỗ gửi xe của hai ông bà già người Hoa, cả hai đều khó chịu. Với nhau, chứ không phải với người.
Hết hẻm, băng qua đường bên kia, vượt hai làn xe chạy một cách kinh hoàng, ta thấy một bệnh viện lớn, tô trên mình màu xanh lá gì hông biết. Nhìn chán ngán, đúng là bệnh viện có khác, một vẻ ngoài vô tình, khó gần, nhưng gần được rồi thì dứt mãi không ra.
Học, nơi mà những ánh mắt giả thật nhìn nhau trừng trừng, xoay qua xoay lại, nheo mắt liên hồi, những ông già em bé khi cười khi khóc, một ông Phật chễm chệ góc phòng nhìn ra. lộng giả thành chân, khó lường. Không có cảm giác kinh sợ khi bóng tối trỗi dậy hay sao ? Đèn không hắt bóng thì làm sao mà thấy được thù hình. Rõ dớ dẩn. Dở hơi. Ngồi cứng lưng đau mắt suốt 3 tiếng, tay làm hàm không nhai, mắt láo liên đôi ba phút lại dòm đồng hồ.
Rõ dớ dẩn, dở hơi. Tối 10 giờ chạy từ nơi chốn đấy của người Hoa về nhà, giữa đường chịu sự níu kéo của quán xá lề đường, căng mắt ra để không đâm vào một chiếc xe tải chết dẫm nào đó, chập choạng đầu óc rủ mình nhắm mắt. Giữa đường ngóng mưa bay.
Thế là hết một đêm đi học. Nắng khuya chưa lên, đèn không hắt bóng.
Cái thế cô quạnh của nó tạo đà cho những con chim đương mình đáp xuống, ngắm nghía thế sự trong giây lát, rồi lại vung cánh bay đi. Không tiếng kêu, không tiếng hót, chỉ có những ánh nhìn vô hướng. Gió quên thổi ở chốn này.
Xa xa là một cây cầu trắng dã, một nhà tang lễ không màu, một con đường mới lấp, chưa phủ bụi.
Gần gần là cái tượng đài chỉ chỏ một phương (bắc nam tây đông ???), bất khuất, hiên ngang, mắt trừng gửi mộng qua một ngã năm ngã sáu ủ màu bụi đường, đèn mờ, phất phơ những tiếng rao không chợ búa nên tuy lỏng lẻo nhưng quyến rũ đến quỵ người, đây đó những tiếng cười hay chửi rủa vọng lại đều đều như bị nén hãm, như vừa vấp phải một cái phễu vô hình nào đó của hư vô.
Ngồi đó, giữa lòng xe cộ, ta thấy một thế hệ xói mòn, nay bừng tỉnh. Khó có thể nói tuổi già nuôi dưỡng chính nó hay chính nó vun đấp tuổi già. Hay cái sự tách bạch đã quá không rõ ràng đến một mức độ sợ sệt, không thốt nên lời.
Đâu đó vẫn còn in vết chiêm bao những kẻ đương mơ. Mơ những giấc mơ hão huyền.
Một lão già xương xẩu lấn át da thịt, ve vẩy một điếu Bastos trong tay, gợi những gợn sóng đăm chiêu, hỏi : “Mày kiếm tìm gì ở chốn này ?”
Căn hẻm rộng một cách thừa thải, chặn ngay đầu hẻm là một quán hủ tiếu Tàu, bán thâu đêm suốt sáng, khói bốc trắng nhợt nhạt nhưng ấm nồng đến mức ai đi ngang qua cũng phải ráng nhướn mình lại mà đắm chìm vào bên trong. Căng dọc theo hẻm là những sợi dây điện song song, giắt vào đó những chiếc bóng đèn kiểu cách, mắc so le, trông vui mắt. Hiếm khi tôi thấy chúng được bật.
Hẻm cụt, chần dần một chỗ gửi xe của hai ông bà già người Hoa, cả hai đều khó chịu. Với nhau, chứ không phải với người.
Hết hẻm, băng qua đường bên kia, vượt hai làn xe chạy một cách kinh hoàng, ta thấy một bệnh viện lớn, tô trên mình màu xanh lá gì hông biết. Nhìn chán ngán, đúng là bệnh viện có khác, một vẻ ngoài vô tình, khó gần, nhưng gần được rồi thì dứt mãi không ra.
Học, nơi mà những ánh mắt giả thật nhìn nhau trừng trừng, xoay qua xoay lại, nheo mắt liên hồi, những ông già em bé khi cười khi khóc, một ông Phật chễm chệ góc phòng nhìn ra. lộng giả thành chân, khó lường. Không có cảm giác kinh sợ khi bóng tối trỗi dậy hay sao ? Đèn không hắt bóng thì làm sao mà thấy được thù hình. Rõ dớ dẩn. Dở hơi. Ngồi cứng lưng đau mắt suốt 3 tiếng, tay làm hàm không nhai, mắt láo liên đôi ba phút lại dòm đồng hồ.
Rõ dớ dẩn, dở hơi. Tối 10 giờ chạy từ nơi chốn đấy của người Hoa về nhà, giữa đường chịu sự níu kéo của quán xá lề đường, căng mắt ra để không đâm vào một chiếc xe tải chết dẫm nào đó, chập choạng đầu óc rủ mình nhắm mắt. Giữa đường ngóng mưa bay.
Thế là hết một đêm đi học. Nắng khuya chưa lên, đèn không hắt bóng.
Chủ Nhật, 21 tháng 11, 2010
20 tháng 11
Ta đếm một vài hạt nắng vắt ngoài sân, bò lê lết. Ngày thường chả dại, hai mươi tháng mười một, hỏi thăm thầy cô chưa kịp, thì cái kí ức ất ơ về những đứa bạn chẳng ra bạn, bè chẳng ra bè , lại quay về. Khi đó, chúng tôi chơi nhau, hay đá nhau, nào ai biết.
Ấy là khi tôi nhớ đến cái thằng bạn đó. Nói là 'đó', vì đến cái tên cũng đã kết tinh thành một thứ lãng quên trong đầu óc lộn xộn và không thành thật này. Nhớ nhất, là da nó màu đen, đen do cháy nắng lâu năm, hay do lộn xộn alen aliết gì chẳng biết, mà cái sự đen đó tồn đọng như một tội lỗi hóa rồ bởi lũ bạn bè nhăng nhố. Nhớ thứ hai, là nó hô răng, cái hô bất biến do không nào biết đến cái niềng khi nhỏ, tạo cho thằng 'đó' một vẻ mặc cảm dù không mấy tội lỗi. Một thứ rũ bỏ bản thân mình dù chẳng ai ngoài nó nào hay nào biết. Nó cũng vui lắm, nhưng do hoàn cảnh đẩy đưa nó vào một cái lớp chẳng ra gì. Nó hay khoe chiến tích rồ dại của mình cho tôi nghe, nhưng sự gật gà gật gù tỏ vẻ quan tâm chỉ để chứng tỏ rằng tôi chẳng quan tâm đếch gì cả. Mỗi lần bị bóp thó, nó cúi lì đầu, mặt hầm hầm trông kinh khủng – một phần cũng vì cái sự đen của nó – làm ai cũng khiếp đảm. Nhưng tụ trung lại thì nó là một đứa đáng mến, và chơi được.
Cái nhà xe, hay chính xác hơn là cái hẻm chứa xe của ngôi trường cấp 2 chật chội, nằm bên cạnh nhà vệ sinh đầy mùi amôniắc, tôi bắt gặp một cái gói kín mít, cộm cộm, nằm trên giỏ trước xe đạp của nó. Một con dao thái. Nó dấu kĩ, nhưng rồi thì cũng lòi ra. Hỏi nó, nó lại dồn khí nóng lên mặt như mọi khi và trả lời gọn lỏn : “Tao sợ đi đường tụi nó chơi tao.” Tôi chẳng biết tụi nó là tụi nào, và tại sao lại có chuyện chơi nhau giữa đường thế này. Nhưng tôi im lìm, và chẳng đả động gì đến chuyện đó nữa. Vũ khí tồn tại mặc sức cho lũ trẻ hầm hố bộc tả mình. Rồi cũng chẳng đi về đâu. Nếu có thì cũng chỉ là những nỗi đau.
Đấy là năm lớp 9.
Thằng bạn đó đã bị lưu đày đến một chốn nào đấy, tôi chẳng còn hay biết. Và con dao thái ấy liệu có được dùng để ướm thử vào mông, vào má, vào mặt một con người nào đấy không, tôi cũng chẳng tường. Chỉ đôi khi, đồ vật lại hiện diện như một thứ để bám víu lấy quá khứ, dù chóng tàn. Nắng vàng chỉ là một thứ chói lóa tạm thời. Rồi sẽ phai mất. Liệu tôi có chết trẻ, có bấu víu cuộc đời khi nắng chưa đổi màu ? Nghe Q tâm sự về một nét chấm rũ mục của đời mình : “Tôi sẽ chết năm tôi 35 tuổi.” Thú vị, và cũng nên thơ ra phết. Nếu con người có quyền quyết định được số năm ta tồn tại, thì đời quả là vui thú hơn biết bao. Sự sống sẽ như bày ra tất thảy trước mắt, tuyển chọn hướng đi cho mình, và tận hưởng.
Nhớ đến một câu nói của ai đó : “Không sợ để sống.” Nghe phi lý đến gai người.
Ừ, mà hay mà biết làm chi, chân trời người nào, người đó bay. Thế cho khỏe người.
3 năm, cái trường ấy đã tàn rụi, mất dạng, không còn mảy may tí thù hình cụ thể nào trong đầu. Chỉ nhớ, khi vừa đặt chân đến đấy, lớp 6 trẻ trung ngây dại, thì những bức tượng khỏa thân chưng dèm ở ĐH Mỹ Thuật kế bên luôn là đối tượng quan sát của lũ học trò chúng tôi, không thèm khát, khi đó nào có biết dục vọng là chi, chỉ khoái, cái khoái a dua lèm bèm ta đây biết tuốt mọi đàn bà, hay chính xác hơn là thân thể họ. Tội nghiệp chúng tôi biết mấy.
Đời thế mà vui.
Những nẻo đường đã chịu đựng bàn chân tôi đấy, đã đi về đâu ? Cái cảm giác đi tìm thời gian đã mất thật thú vị. Lộn xộn, chạy chọt, như những mảnh xếp hình - vô dạng. Tôi thích Yugen, cái đẹp của những điều lửng lờ, không hoàn chỉnh. Đôi khi, nó là những nỗi đau.
20 tháng 11, chả cần thăm ai. Việc tiếp xúc với những điều đã mất từ quá lâu có lẽ chỉ để làm vỡ thêm trái tim của chính mình mà thôi.
… Người ta vẫn chết vì trái tim tan vỡ. Chuyện ấy xảy ra hàng ngày, và sẽ còn như vậy cho tới tận cùng thời gian
-Paul Auster-
Ấy là khi tôi nhớ đến cái thằng bạn đó. Nói là 'đó', vì đến cái tên cũng đã kết tinh thành một thứ lãng quên trong đầu óc lộn xộn và không thành thật này. Nhớ nhất, là da nó màu đen, đen do cháy nắng lâu năm, hay do lộn xộn alen aliết gì chẳng biết, mà cái sự đen đó tồn đọng như một tội lỗi hóa rồ bởi lũ bạn bè nhăng nhố. Nhớ thứ hai, là nó hô răng, cái hô bất biến do không nào biết đến cái niềng khi nhỏ, tạo cho thằng 'đó' một vẻ mặc cảm dù không mấy tội lỗi. Một thứ rũ bỏ bản thân mình dù chẳng ai ngoài nó nào hay nào biết. Nó cũng vui lắm, nhưng do hoàn cảnh đẩy đưa nó vào một cái lớp chẳng ra gì. Nó hay khoe chiến tích rồ dại của mình cho tôi nghe, nhưng sự gật gà gật gù tỏ vẻ quan tâm chỉ để chứng tỏ rằng tôi chẳng quan tâm đếch gì cả. Mỗi lần bị bóp thó, nó cúi lì đầu, mặt hầm hầm trông kinh khủng – một phần cũng vì cái sự đen của nó – làm ai cũng khiếp đảm. Nhưng tụ trung lại thì nó là một đứa đáng mến, và chơi được.
Cái nhà xe, hay chính xác hơn là cái hẻm chứa xe của ngôi trường cấp 2 chật chội, nằm bên cạnh nhà vệ sinh đầy mùi amôniắc, tôi bắt gặp một cái gói kín mít, cộm cộm, nằm trên giỏ trước xe đạp của nó. Một con dao thái. Nó dấu kĩ, nhưng rồi thì cũng lòi ra. Hỏi nó, nó lại dồn khí nóng lên mặt như mọi khi và trả lời gọn lỏn : “Tao sợ đi đường tụi nó chơi tao.” Tôi chẳng biết tụi nó là tụi nào, và tại sao lại có chuyện chơi nhau giữa đường thế này. Nhưng tôi im lìm, và chẳng đả động gì đến chuyện đó nữa. Vũ khí tồn tại mặc sức cho lũ trẻ hầm hố bộc tả mình. Rồi cũng chẳng đi về đâu. Nếu có thì cũng chỉ là những nỗi đau.
Đấy là năm lớp 9.
Thằng bạn đó đã bị lưu đày đến một chốn nào đấy, tôi chẳng còn hay biết. Và con dao thái ấy liệu có được dùng để ướm thử vào mông, vào má, vào mặt một con người nào đấy không, tôi cũng chẳng tường. Chỉ đôi khi, đồ vật lại hiện diện như một thứ để bám víu lấy quá khứ, dù chóng tàn. Nắng vàng chỉ là một thứ chói lóa tạm thời. Rồi sẽ phai mất. Liệu tôi có chết trẻ, có bấu víu cuộc đời khi nắng chưa đổi màu ? Nghe Q tâm sự về một nét chấm rũ mục của đời mình : “Tôi sẽ chết năm tôi 35 tuổi.” Thú vị, và cũng nên thơ ra phết. Nếu con người có quyền quyết định được số năm ta tồn tại, thì đời quả là vui thú hơn biết bao. Sự sống sẽ như bày ra tất thảy trước mắt, tuyển chọn hướng đi cho mình, và tận hưởng.
Nhớ đến một câu nói của ai đó : “Không sợ để sống.” Nghe phi lý đến gai người.
Ừ, mà hay mà biết làm chi, chân trời người nào, người đó bay. Thế cho khỏe người.
3 năm, cái trường ấy đã tàn rụi, mất dạng, không còn mảy may tí thù hình cụ thể nào trong đầu. Chỉ nhớ, khi vừa đặt chân đến đấy, lớp 6 trẻ trung ngây dại, thì những bức tượng khỏa thân chưng dèm ở ĐH Mỹ Thuật kế bên luôn là đối tượng quan sát của lũ học trò chúng tôi, không thèm khát, khi đó nào có biết dục vọng là chi, chỉ khoái, cái khoái a dua lèm bèm ta đây biết tuốt mọi đàn bà, hay chính xác hơn là thân thể họ. Tội nghiệp chúng tôi biết mấy.
Đời thế mà vui.
Những nẻo đường đã chịu đựng bàn chân tôi đấy, đã đi về đâu ? Cái cảm giác đi tìm thời gian đã mất thật thú vị. Lộn xộn, chạy chọt, như những mảnh xếp hình - vô dạng. Tôi thích Yugen, cái đẹp của những điều lửng lờ, không hoàn chỉnh. Đôi khi, nó là những nỗi đau.
20 tháng 11, chả cần thăm ai. Việc tiếp xúc với những điều đã mất từ quá lâu có lẽ chỉ để làm vỡ thêm trái tim của chính mình mà thôi.
… Người ta vẫn chết vì trái tim tan vỡ. Chuyện ấy xảy ra hàng ngày, và sẽ còn như vậy cho tới tận cùng thời gian
-Paul Auster-
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)
Thư số 2: ‘Sự nhẹ bẫng không chịu nổi của những đám mây lang thang’ Gửi H (công chúa), Nếu em hỏi anh anh là ai thì anh sẽ bảo ...
